ustawa "dezubekizacyjna"

Warszawska apelacja uchyliła serię postanowień o zawieszeniu postępowań wydanych wcześniej przez stołeczny sąd okręgowy. Chodzi o sprawy byłych funkcjonariuszy służb PRL. To radykalna zmiana dotychczasowego podejścia.

Na 18 skarg kasacyjnych, które rozpatrywał w ostatnich dniach Naczelny Sąd Administracyjny, aż w 17 przypadkach zapadł wyrok korzystny dla funkcjonariuszy, których tzw. ustawa dezubekizacyjna pozbawiła znaczącej części świadczeń emerytalnych.

To będzie test dla opozycji, czy potrafi dyskutować na trudne tematy i dochodzić do wspólnych wniosków – mówią autorzy projektu.

Chcemy przywrócić wszystkim mundurowym, którym odebrano ich prawa emerytalne, to co im się należy - powiedział PAP poseł Lewicy Andrzej Rozenek zasiadający w parlamentarnym zespole ds. zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy i żołnierzy. Lewica ma gotowy projekt ustawy - poinformował.

Ustawa dezubekizacyjna pozbawiła go znacznej części emerytury, choć właśnie takich jak on miała chronić. Na dziś sąd wyznaczył termin rozprawy, na której rozpatrzy sprawę Krzysztofa Kęskiego – esbeka, który współpracował z Kościołem.

Zmianę struktury organizacyjnej Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS), w ramach której główny inspektor będzie powoływał inspektorów wojewódzkich, a ci z kolei powiatowych – przewiduje nowelizacja ustawy o PIS.

Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa, którzy nie poddali się weryfikacji na początku lat. 90. i trafili do systemu powszechnego – pobierają wypracowane emerytury. Ich ustawa dezubekizacyjna nie dotyczy.

Trzy wyroki przywracające świadczenia byłym funkcjonariuszom zapadły jednego dnia przed Sądem Okręgowym w Częstochowie. Zdaniem sędziego celem ustawy dezubekizacyjnej jest polityczny odwet.

Nie cichną wątpliwości (także konstytucyjne) związane z nowelizacją ustawy zaopatrzeniowej (tzw. ustawa dezubekizacyjna – Dz.U. z 2016 r. poz. 2270), którą Sejm przyjął 16 grudnia 2016 r., obradując w warunkach dalekich od standardów parlamentarnych. Ustawa ta przewiduje obniżenie świadczeń emerytalnych i rentowych co najmniej 32,5 tysiąca osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa. To druga ustawa dezubekizacyjna – po ustawie z 2009 r. (Dz.U. nr 24 poz. 145) – której celem jest obniżenie tych świadczeń. W tym jednak przypadku ograniczenie jest tak drastyczne, że faktycznie dochodzi do pozbawienia prawa do zabezpieczenia społecznego (art. 67 Konstytucji RP). Za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa funkcjonariuszowi zgodnie z ustawą dezubekizacyjną należy się bowiem emerytura w wysokości 0 proc. podstawy jej wymiaru (art. 15c ust. 1 pkt 1).

Po wyroku w Częstochowie kolejny sąd decyduje się prowadzić postępowanie dotyczące tzw. ustawy dezubekizacyjnej.

Już 777 spraw emerytowanych funkcjonariuszy SB zostało umorzonych przez sądy z powodu śmierci skarżących. A do Trybunału Konstytucyjnego zgłoszono właśnie kolejne pytanie prawne.

- Orzeczenie z Piotrkowa ma znaczenie uniwersalne. Sędziowie dopuścili możliwość rozstrzygania, uznając, że trybunał ich nie blokuje - mówi w wywiadzie dla DGP Aleksandra Karnicka, radca prawny, specjalizuje się w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych.

Sąd Okręgowy w Częstochowie nakazał zwrot świadczeń odebranych byłemu funkcjonariuszowi SB. W uzasadnieniu wytknął, że istnienie przepisów ustawy jest niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa.

Były funkcjonariusz milicji, przeniesiony na etat oficera politycznego, będzie miał przywróconą rentę inwalidzką, bowiem nie wykonywał pracy na rzecz państwa totalitarnego – wynika z uzasadnienia do wyroku.

Maksymalna emerytura oficerów, którzy tworzyli polski wywiad po upadku komunizmu, na mocy ustawy dezubekizacyjnej wynosi nieco ponad 1800 zł.

Osoby, które spędziły ułamek swojej kariery w służbach przed 1990 r., masowo walczą w sądach o przywrócenie wyższej emerytury. Wyroki często skrajnie się różnią.

- Taki jest cel moich skarg - próbny. Jeśli trybunał uzna, a jestem przekonana, że tak się stanie, iż są zasadne, otworzą drogę do odwołania się innym osobom. Bo w kraju ta droga została dla nich zamknięta: sądy nie procedują ich spraw, czekając, aż Trybunał Konstytucyjny wypowie się, czy ustawa dezubekizacyjna jest zgodna z konstytucją - mówi mecenas Anna Rakowska-Trela, reprezentująca osoby objęte ustawą dezubekizacyjną.

Trzy czwarte osób objętych obniżką świadczeń odwołało się od decyzji. Ale ich szanse na rekompensatę są bliskie zeru. Natomiast budżet jest dzięki temu bogatszy o 620 mln zł.

Sejmowa komisja ustawodawcza przyjęła stanowisko, które stwierdza konstytucyjność obniżenia emerytur funkcjonariuszom zgodnie z tzw. "ustawą dezubekizacyjną"; wątpliwości budzi przepis mówiący o pracy po 1990 r. - powiedział w poniedziałek PAP przewodniczący komisji Marek Ast.