TP KREDYTY

Dwie instytucje pokazały, ile będzie je kosztować zastosowanie się do wyroku dotyczącego wcześniejszej spłaty kredytu.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 października 2019 r. ( C-260/18), dotyczący tzw. kredytów frankowych dał tysiącom Polaków nadzieję na uwolnienie się od comiesięcznego ciężaru, jakim jest dla nich spłata wysokich rat kredytów, które niegdyś zaciągnęli.

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE z 3 października 2019 r. zostało przyjęte z dużym zadowoleniem przez kredytobiorców, którzy stali się zakładnikami waluty małego europejskiego państwa. Drastyczne obniżenie wartości złotego względem franka spowodowało, że osoby takie spłacają bankom znacznie większe kwoty niż te, które im pożyczono. Powyrokowy entuzjazm frankowiczów, nieco studzony przez ostrożnych komentatorów, którzy podkreślają, że orzeczenie to nie oznacza automatycznego przewalutowania czy unieważnienia umów kredytowych, ani nawet nie wiąże w sposób bezwzględny polskich sądów, zderzył się z typową arogancją sektora bankowego, czy raczej jego przedstawicieli. Z drugiej strony przedstawiciele branży bankowej straszą wielkimi stratami, jakimi są zagrożone banki, które udzielały tzw. kredytów frankowych (które z kredytami frankowymi sensu stricto nie miały nic wspólnego), a także, jak to może negatywnie wpłynąć na polską gospodarkę.

Wyobraźmy sobie, że chcemy wziąć kredyt hipoteczny. Co nas interesuje? Zaufanie do banku – oczywiście. Rekomendacje znajomych – jasna rzecz. Marża – fakt. Ale wszystkich interesuje również, a wielu przede wszystkim, oprocentowanie. Bo kredyt, nawet małe dziecko to wie, polega na tym, że ktoś nam pożycza pieniądze, a my musimy oddać mu trochę więcej. I istotne jest to, ile więcej. Ale czy na pewno? Zdaniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie niekoniecznie. I nie chodzi nawet o kredyt nieoprocentowany (w przyrodzie, przy kredytach konsumenckich, istnieje coś takiego jak kredyt darmowy, gdy kredytodawca narusza przepisy prawa), lecz o to, że zdaniem sądu może istnieć umowa kredytowa, która nie wiadomo jak jest oprocentowana.

- Gdyby nie integracja nadzoru, to z całą pewnością banki zostałyby lepiej zdyscyplinowane. W 2007–2008 nie byłoby takiego boomu kredytowego - mówi Andrzej Reich.

Po korzystnym dla kredytobiorców wyroku TSUE wielu z nich chce pozwać banki. Niektóre firmy odszkodowawcze za poprowadzenie sprawy życzą sobie nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych.

- Zakres pytań był ekstremalnie wąski. To były tylko cztery pytania i to dotyczące wybranych aspektów sprawy - mówi Alexander Fleischmann, dyrektor generalny polskiego oddziału Raiffeisen Bank International

Unieważnienie umowy kredytowej w CHF prowadzi do niekorzystnych skutków dla obu stron - zarówno dla banku, jak i kredytobiorcy. Roszczenie banku mogłoby bowiem istotnie przewyższyć stan zobowiązań kredytobiorcy, który istniałby przy utrzymaniu umowy w mocy, wynika z opracowania zespołu prawno-legislacyjnego Związku Banków Polskich (ZBP). 

Osoby, które zadłużały się przy najniższym kursie franka, spłaciły już w ratach kapitał pożyczony od banku i to im najbardziej opłaci się rozstanie z kredytodawcą.

Trybunał Sprawiedliwości UE odpowiedział na pytania w sprawie Dziubakowie kontra Raiffeisen, ale nie rozstrzygnął spraw wszystkich frankowiczów. O konkretnych skutkach finansowych dla banków i dla ich klientów trudno więc w tej chwili mówić. Prezesi banków do tej pory konsekwentnie powtarzali, że nie da się wiarygodnie ocenić ryzyka prawnego dla ich portfeli kredytowych. I wczorajsze orzeczenie tego raczej nie zmienia. Potrzeba będzie sporej liczby prawomocnych rozstrzygnięć, żeby banki mogły to ryzyko wycenić. A więc i wyliczyć, jakie rezerwy trzeba będzie zawiązywać.

Dzisiaj Trybunał Sprawiedliwości UE wyda orzeczenie w sprawie C-260/18 Dziubak, czyli pierwszej polskiej sprawie dotyczącej kredytu hipotecznego waloryzowanego do franka szwajcarskiego (postępowanie zainicjowane przez Sąd Okręgowy w Warszawie). Oczekiwania wobec tego orzeczenia (zwłaszcza kredytobiorców) są znaczne.

W cieniu oczekiwania na wyrok TSUE w polskiej sprawie frankowej miała miejsce nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego, dla frankowiczów szczególnie istotna jest zmiana, która odnosi się do skierowania powództwa przeciwko bankowi. Już w listopadzie będzie obowiązywał zapis, że powództwo przeciw bankowi można złożyć w miejscu zamieszkania powoda, rozprawy nie będą musiały się już odbywać w mieście, w którym znajduje się centrala banku.