służebność przesyłu

We wtorek Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok korzystny dla właścicieli gruntów, przez które biegną sieci przesyłowe prądu, gazu albo ciepła. Czy należy zatem oczekiwać, że sądy będą orzekać konieczność wypłaty odszkodowań? Niekoniecznie. Stanowisko w tej sprawie może bowiem jeszcze zabrać Sąd Najwyższy.

Zdaniem prawników wyrok TK otwiera właścicielom gruntów możliwość domagania się wynagrodzenia i odszkodowania za przebiegające przez ich działki sieci przesyłowe. Sprawa dotyczy ponad 20 mln nieruchomości.

Przedsiębiorstwa oraz Skarb Państwa nie mogły przed 2008 r., czyli wprowadzeniem do kodeksu cywilnego przepisów o służebności przesyłu, nabywać praw do korzystania z prywatnego gruntu w drodze zasiedzenia. Takie wnioski płyną z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (sygn. akt P 10/16). Po odszkodowania mogą zgłosić się właściciele nawet 20 mln działek.

Przedsiębiorstwo, które ma linię przesyłową na cudzym gruncie i korzysta z darmowej służebności przesyłu, nie uzyskuje wskutek tego przychodu z nieodpłatnych świadczeń – orzekł WSA w Kielcach

Przedsiębiorstwo infrastrukturalne, takie jak wodociągi, działa w dobrej wierze, obejmując w celu prowadzenia swojej działalności w zakresie przesyłu mediów grunty wraz z urządzeniami, które są własnością publiczną – skarbową lub komunalną

Grunty z wodą płynącą po ich powierzchni są wyłączone z obrotu i nie można zasiedzieć na nich jakiejkolwiek służebności, ale dla celów utrzymania infrastruktury komunalnej mogą takie nieruchomości zostać oddane w odpłatne użytkowanie – tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego.

Pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego należy wiązać ze zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego, a nie z datą korekty faktury – orzekł WSA we Wrocławiu.

Do powiatu zgłosił się operator odnawialnych źródeł energii. Zamierza wybudować elektrownię wiatrową na nieruchomości, do której ma tytuł prawny. Ma już warunki zabudowy. Rozpiętość skrzydeł wiatraka powoduje, że będą one przekraczały granicę z działką sąsiednią, która stanowi własność powiatu. W jaki sposób uregulować kwestię wykorzystania przestrzeni nad nieruchomością stanowiącą własność powiatu, by jednocześnie nie utrudnić inwestorowi jego zamierzeń? Czy można ustanowić służebność polegającą na korzystaniu z przestrzeni nad tą nieruchomością? Czy wówczas prawo to trzeba wpisać do księgi wieczystej i do katastru?

Inwestorzy działający w sektorze odnawialnych źródeł energii, m.in. budujący farmy wiatrowe lub fotowoltaiczne, ponoszą wiele wydatków niezbędnych do prawidłowej realizacji i funkcjonowania takich inwestycji. W praktyce nierzadko mają wątpliwości, czy dany wydatek powinien zwiększyć wartość początkową środka trwałego i być rozliczany dla celów podatkowych poprzez odpisy amortyzacyjne, czy też powinien zostać ujęty na bieżąco w kosztach podatkowych.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w swojej interpretacji wyjaśnił, że jednorazowe wynagrodzenie otrzymane za ustanowienie służebności przesyłu jest objęte obowiązkiem naliczenia i zapłaty podatku VAT. Ponadto, odbiorca takiego wynagrodzenia zostanie zobowiązany do zarejestrowania się jako podatnik VAT oraz do dokumentowania transakcji przy pomocy faktury.

Ustanowienie nieodpłatnej służebności przesyłu nie skutkuje powstaniem nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w myśl jednolitej linii orzeczniczej.

Deweloperowi nie wolno ustanawiać obciążeń na prawie własności lokalu i gruntu, na które nabywca nie wyraził zgody. To jedno z rozwiązań obowiązujących od lipca br., a wprowadzonych tzw. nową ustawą deweloperską. Ma ona szczególne znaczenie dla deweloperów, którzy prowadzącą sukcesywną sprzedaż mieszkań w toku realizacji wieloetapowej inwestycji mieszkaniowej. Zawiera też wiele nowych rozwiązań mających na celu m.in. wzmocnienie ochrony nabywcy – osoby fizycznej kupującej lokal na cel niezwiązany bezpośrednio z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jakie kary grożą deweloperom, jeśli naruszą zasady ustanawiania służebności? Na co powinni oni zwrócić uwagę, by sprostać wymaganiom dotyczącym ustanawiania służebności? Odpowiadamy na te i inne pytania. radca prawny. Autorami są Maciej Król radca prawny, menedżer w Olesiński & Wspólnicy oraz Jerzy Róg radca prawny, senior associate w Olesiński & Wspólnicy