sądy

Sejm przyjął nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego, która znacząco poszerza możliwości sądów w zakresie uchylania wadliwych decyzji organów rentowych. Zmiana dotyczy nie tylko ubezpieczonych, ale po raz pierwszy obejmuje wprost również płatników składek i inne podmioty biorące udział w postępowaniu. Ustawa wejdzie w życie po 30 dniach od ogłoszenia.

Sądy mające siedziby w największych miastach borykają się z problemem masowego napływu spraw, przede wszystkim tych dotyczących sankcji kredytu darmowego. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt, który ma to zmienić. Ograniczona ma zostać również możliwość kierowania pozwów do wybranej jednostki przez firmy skupujące roszczenia. Eksperci ostrzegają jednak, że sama zmiana właściwości sądu nie rozwiąże problemu rosnącej liczby postępowań.

Państwo powierza referendarzom coraz więcej spraw. Jeśli ten kierunek ma rzeczywiście usprawniać sądy, wraz z nowymi zadaniami powinny się pojawiać przejrzyste zasady organizacji pracy i kontroli decyzji służbowych. Stawką nie jest komfort jednej grupy zawodowej, lecz rzetelne rozpoznanie sprawy obywatela w rozsądnym czasie.

Rozwój sztucznej inteligencji ma nie tylko dobre strony. Przekonują się o tym pracownicy sądów i urzędnicy z całego świata. Instytucje publiczne toną bowiem w skargach stworzonych przez AI. Instytucjom publicznym grozi paraliż.

Teoria salda czy dwóch kondykcji? Czwartkowy wyrok, który ma zapaść w Luksemburgu, może na nowo ustalić zasady rozliczeń między frankowiczami a bankami i wpłynąć na wysokość kwot odzyskiwanych przez tych pierwszych.

Umorzenie najstarszych należności oraz szersze uprawnienia sądów przy kwestionowaniu decyzji ubezpieczeniowych – takie zmiany przewidują projekty ustaw przygotowane przez resort rodziny. Eksperci różnie oceniają ich wpływ na sytuację ubezpieczonych i płatników.

Nowe przepisy miały przyspieszyć tysiące spraw i umożliwić sądom sprawniejsze zakończenie sporów między kredytobiorcami a bankami. Choć wprowadzają rozwiązania, które mogą usprawnić postępowania, prawnicy oceniają je z rezerwą.

Dzięki nowym przepisom spory frankowe mają być rozpatrywane szybciej i z czasem zniknąć z wokand sądowych. Czy jednak tak się stanie? Co do tego pojawiają się poważne wątpliwości. Rząd przespał najlepszy moment na tego typu przepisy.

EU Justice Scoreboard 2026 wskazuje na wzrost zaufania do niezależności sądów w Polsce i wysokie oceny m.in. za ochronę praw dzieci. Prawnicy zastrzegają jednak, że problem przewlekłości postępowań nadal pozostaje nierozwiązany.

Korzystanie przez sądy z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji mogłoby wiązać się z istotnymi ryzykami. Dlatego stosowanie tego typu rozwiązań, zwłaszcza w procesie orzekania, wymaga spójnego i kontrolowanego podejścia.

Krajowa Rada Sądownictwa bez głosu przy decydowaniu o możliwości dalszego orzekania przez sędziego po 65. roku życia, który mógłby przejść już w stan spoczynku – to jedna z najważniejszych zmian w prawie o ustroju sądów powszechnych, które we wtorek poparł rząd. Pod lupę Rada Ministrów wzięła też sędziowskie delegacje, których zasady zostaną zmienione.

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, aby referendarze zyskali nowe uprawnienia m.in. w sprawach spadkowych i tych związanych z pomocą prawną. Pomysł eksperci oceniają pozytywnie, choć uważają, że warto na nowo zdefiniować rolę referendarzy, a nie tylko fragmentarycznie dopisywać nowe uprawnienia.

Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego pracuje nad rozszerzeniem przymusu adwokacko-radcowskiego na sprawy gospodarcze rozpoznawane przez sądy okręgowe oraz na postępowania odwoławcze. Zwolennicy tego rozwiązania wskazują, że profesjonalizacja postępowania przełoży się na lepiej przygotowane sprawy, sprawniejszy przebieg procesu i szybsze orzekanie. Trudno odmówić tym argumentom logiki. Trudniej jednak oprzeć się wrażeniu, że w całej dyskusji umyka pytanie bardziej podstawowe: jaką chorobę właściwie próbujemy leczyć?

Sąd Okręgowy w Warszawie – na kanwie sprawy mec. Roberta Pogorzelskiego – uznał, że adwokatowi pozostającemu w gotowości do pracy na pełnionym dyżurze nie należy się zapłata. Sam zainteresowany zapowiada podjęcie dalszych kroków.

Problemom narosłym wokół sądownictwa gospodarczego poświęcone zostało kolejne posiedzenie Rady Prawno-Gospodarczej DGP. Z dyskusji wyłoniły się postulaty dotyczące konieczności znalezienia politycznego porozumienia w tej kwestii.