reaktor SMR

Michał Sołowow i Piotr Żak, który stoi na czele ZE PAK, zaskoczyli znaczną część branży planami realizacji projektu SMR. To lokalizacja niemal tożsama z tą, którą rząd rozważa pod kątem reaktorów wielkoskalowych.

Trwają przymiarki do włączenia w plany budowy małych reaktorów trzeciego udziałowca. Efektem ma być przełamanie impasu między skłóconymi partnerami, Orlenem i Synthos Green Energy. Na dziś to ten ostatni podmiot – spółka z holdingu Michała Sołowowa, która zatrudnia tylko kilka osób, ale dostała miliardową wycenę – wydaje się dominować nad paliwowym potentatem. Postanowiliśmy przyjrzeć się bliżej podmiotowi, który trzyma w ręku prawa do technologii SMR.

Po jednej stronie najbogatszy Polak, po drugiej – Skarb Państwa. Mimo upływu niemal trzech lat od podjęcia współpracy w Orlen Synthos Green Energy, w nowej konfiguracji politycznej polski projekt SMR nadal grzęźnie w sporach między właścicielami. W jego otoczeniu słychać, że dłuższe trwanie projektu to korzyści dla jednej ze stron.

Technologie przyszłości warto rozwijać, ale nie mogą być alternatywą dla sprawdzonych rozwiązań. Ta zasada dotyczy także energetyki jądrowej. Małe reaktory muszą dopiero przejść z sukcesem etap komercyjnego wdrażania, a to oznacza, że twierdzenia o ich wyższości nad większymi kuzynami są w najlepszym razie przedwczesne.

Renesans energetyki jądrowej napędzają dziś nie tylko cele klimatyczne, lecz także gwałtownie rosnące zapotrzebowanie na energię centrów danych i sztucznej inteligencji. Problem w tym, że wielkie elektrownie powstają zbyt wolno. Dlatego coraz większe nadzieje budzą małe reaktory SMR.

Potrojenie mocy jądrowych, proatomowy zwrot w Unii Europejskiej, taśmowa produkcja małych reaktorów? Większość celów i obietnic, które towarzyszą wzmożonemu zainteresowaniu energetyką jądrową, jest nierealna. W możliwość ich osiągnięcia powątpiewa sama branża – wynika z raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Bruksela coraz bardziej otwarcie mówi o energii jądrowej jako niezbędnym, obok źródeł odnawialnych, elemencie europejskiej transformacji. Deklaruje wolę wsparcia najbardziej perspektywicznych, jej zdaniem, technologii małych reaktorów. Czy to wystarczy, żeby mówić o triumfie europejskich zwolenników atomu, do których zalicza się Polska?

Swoje nastawienie do projektu Orlen Synthos Green Energy zmienił premier, a z końcem roku swoje śledztwo w sprawie wydanych dla planowanych w sześciu lokalizacjach inwestycji decyzji poprzedniego rządu podjęła prokuratura. Mimo to w publiczno-prywatnym projekcie jądrowym nie widać jednoznacznych symptomów wyjścia z impasu.

Prokuratura Okręgowa w Lublinie zakończyła postępowanie dotyczące decyzji podjętych u schyłku rządów Prawa i Sprawiedliwości w sprawie tzw. małych reaktorów jądrowych (SMR). Chodzi o działania byłej minister klimatu i środowiska Anny Łukaszewskiej-Trzeciakowskiej, która w ostatnich tygodniach urzędowania wydała kluczowe decyzje dla projektu realizowanego przez spółkę Orlen Synthos Green Energy. Śledczy badali, czy doszło do niedopełnienia obowiązków i narażenia bezpieczeństwa energetycznego państwa. Postępowanie zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego.

Czołowy polski projekt oparty na małych reaktorach jądrowych reklamował się jako – w odróżnieniu od realizowanej w ramach programu rządowego wielkoskalowej elektrowni na Pomorzu – przedsięwzięcie stricte biznesowe. Ale cena, na którą chce się umówić z państwem, nie daje rękojmi, że ten biznes poradzi sobie bez subsydiów.

Wiodąca spółka SMR, Orlen Synthos Green Energy, zwróciła się do rządu o podjęcie z UE negocjacji w sprawie pomocy publicznej dla jej reaktorów. Zdaniem ministra energii Miłosza Motyki najpierw wątpliwości narosłe wokół projektu powinny jednak rozwiać służby specjalne.

Pierwsza mała elektrownia jądrowa w Polsce powstanie we Włocławku. ORLEN i Synthos zawarły porozumienie regulujące zasady funkcjonowania spółki OSGE. Uzgodnienia zapewniają dostęp do amerykańskiej technologii BWRX-300 i wskazują harmonogram dalszych działań. Inwestycja ma zostać zrealizowana do 2035 roku.

Plany administracji USA związane z odrodzeniem energii jądrowej gryzą się z jego podejściem do polityki handlowej. To może zaszkodzić notowaniom amerykańskich koncernów w rywalizacji o kolejne inwestycje.

Fińskie doświadczenia pokazują, że małe reaktory modułowe (SMR) mogą doskonale sprawdzić się zarówno w ciepłownictwie, jak i w zmaganiach z globalnym ociepleniem. To główna konkluzja debaty panelowej pt. „Czy atom może być rozwiązaniem dla ciepłownictwa”, która odbyła się 4 marca br. podczas X Europejskiego Kongresu Samorządów w Mikołajkach.

Szacunki kosztów budowy pierwszych SMR-ów, które w Polsce chce stawiać Orlen z Synthosem, są bliskie tym, które doprowadziły do fiaska projektu NuScale. Czy projekt BWRX-300 wyjdzie z tarapatów?

Rząd Keira Starmera obiecuje przełamanie oporu grup interesu hamujących rozwój energetyki jądrowej

W ciągu pięciu lat Wielka Brytania planuje stać się światową potęgą w zakresie czystej energetyki. Zyska kraj, ale i obywatele - mówi Anna Clunes, ambasador Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w Polsce, która 14 lutego weźmie udział w debacie w siedzibie Dziennika Gazety Prawnej, poświęconej współpracy w energetyce

Pierwsze małe reaktory jądrowe w tej dekadzie? To nie miało prawa się wydarzyć. Realny termin to druga połowa lat 30. – mówi DGP Szczepan Ruman, od 2020 r. prezes Świętokrzyskiej Grupy Przemysłowej Industria. Spółka ta chce teraz zorganizować wokół siebie szersze grono polskich podmiotów zainteresowanych SMR-ami Rolls-Royce’a.