pracownik z Ukrainy

Obywatele Ukrainy, którzy płacą składki emertytalne i rentowe w Polsce mają niemal te same prawa do świadczeń emerytalnych, rentowych oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych, co obywatele Rzeczypospolitej Polskiej. Oprócz polskich przepisów dot. ubezpieczeń społecznych (w szczególności chodzi tu o ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych) ich uprawnienia reguluje umowa między Polską a Ukrainą o zabezpieczeniu społecznym z 18 maja 2012 roku, która obowiązuje od początku 2014 roku). Jaka jest treść tych przepisów i jak je interpretuje ZUS?

Procedury związane z zatrudnianiem cudzoziemców z każdym rokiem stają się coraz bardziej skomplikowane. Ogólne zasady są zawarte w ustawie z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 519; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 547), ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 47) oraz licznych rozporządzeniach wykonawczych do tych ustaw. Zatrudnianie dużej grupy cudzoziemców – tj. obywateli Ukrainy – dodatkowo reguluje ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583; dalej: specustawa). Jednocześnie jeszcze kilka miesięcy temu obowiązywała ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 340; ost.zm. Dz.U. z 2023 r. poz. 1860), przewidująca specjalne udogodnienia w zatrudnianiu cudzoziemców podczas pandemii koronawirusa. Na ten zbiór skomplikowanych regulacji nakładają się wciąż niejednolite praktyki poszczególnych urzędów zajmujących się wydawaniem różnego rodzaju zezwoleń uprawniających cudzoziemców do pobytu i pracy w Polsce oraz egzekwowaniem przestrzegania obowiązujących przepisów.Aby ułatwić pracodawcom poruszanie się w tym gąszczu, przygotowaliśmy praktyczne opracowanie, w którym odpowiadamy na kilkanaście konkretnych pytań dotyczących zatrudniania cudzoziemców. W pierwszej części poruszamy kwestię zatrudniania obywateli Ukrainy, w drugiej omawiamy ogólne zasady dotyczące cudzoziemców także z pozostałych państw. Opracowanie uwzględnia stan prawny na 27 kwietnia 2024 r.

Materiał został przygotowany przez International Rescue Committee (IRC) w Polsce we współpracy ze społecznością Well.hr w ramach kampanii „Praca dla wszystkich”, prowadzonej przez polski oddział IRC.

Pracodawcy domagają się szybkiej nowelizacji przepisów, która przedłuży jeszcze o rok legalny pobyt i pracę Ukraińców w Polsce. Obawiają się, że bez uproszczonej procedury zatrudniania i benefitów, tj. 500+, nastąpi dalszy odpływ cudzoziemców na Zachód

Sytuacja kryzysowa spowodowana wojną w Ukrainie wywołuje potrzebę szybkich rozwiązań w niemal każdym sektorze. Jednym z nich jest rynek pracy, na którym wprowadzono już wiele udogodnień formalno-prawnych ułatwiających zatrudnianie obywateli Ukrainy. Jednym z wyzwań, które wciąż nastręcza trudności pracodawcom, jest forma wypłaty wynagrodzenia osobie, która nie ma rachunku płatniczego w polskim banku.

Rząd przygotował kolejny pakiet propozycji dla ukraińskich uchodźców. Tym razem obejmie on rozwiązania prawne związane m.in. z opieką nad dziećmi, zasadami organizowania szkoleń z języka polskiego czy przeznaczaniem pustostanów na cele mieszkaniowe.

Ukrainiec łatwiej znajdzie pracę dzięki specjalnemu systemowi, który dopasuje ofertę zatrudnienia do posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych. W przyszłości systemem będą mogli zostać objęci także obywatele Polski. Tak wynika z nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, którą przyjął Sejm.

Fala uchodźcza wywołana atakiem Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. przybrała rozmiary niespotykane w Europie od czasu II wojny światowej, a jej główny impet zaabsorbowany został przez Polskę.

Firmy mogą przyznawać np. świadczenia finansowe dla zatrudnionych z Ukrainy lub dni wolne na wolontariat w związku z trwającą wojną. Ale powinny uważać na kryteria wypłat i weryfikację aktywności społecznej podwładnych.

Obywateli Ukrainy obowiązują te same warunki przyznawania poszczególnych świadczeń rodzinnych i dokumentowania ich spełnienia co innych cudzoziemców oraz obywateli Polski, poza tym że do składu ich rodziny nie będzie wpisywana osoba, która została w ogarniętym wojną kraju.

Nowe przepisy umożliwiły zatrudnianie cudzoziemców na podstawie uproszczonej procedury nawet na dwa lata. Pracodawcy chętnie korzystają z tej możliwości. Powiatowe urzędy pracy zostały zalane oświadczeniami o powierzeniu pracy obcokrajowcom

Organizacje przetwórców owoców i warzyw zwróciły się do premiera z prośbą o wprowadzenie ułatwień w pozyskaniu pozwoleń na pracę i w przekraczaniu granicy przez pracowników sezonowych, zwłaszcza z Ukrainy. Brak siły roboczej wpłynie na kondycję finansową przetwórców i sadowników - dodano.

Już 665,6 tys. cudzoziemców jest ubezpieczonych w polskim ZUS. Ale to raczej efekt osiadania w Polsce tych, którzy przyjechali wcześniej, niż pojawiania się nowych.

Nadal jesteśmy zainteresowani zatrudnianiem pracowników z Ukrainy; resort będzie monitorować sytuację na polskim rynku pracy po wprowadzeniu ruchu bezwizowego dla Ukraińców w UE – zapowiedział w środę w Krynicy wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Stanisław Szwed.

Coraz więcej obcokrajowców pracuje w Polsce na czarno. Rząd chce ograniczyć tę patologię, dlatego szykuje nowe przepisy. Jednak zdaniem przedsiębiorców zwiększą one tylko nielegalny rynek.

Ponad 2,2 mld euro zarobili w ubiegłym roku cudzoziemcy zatrudnieni w Polsce, głównie ci zza wschodniej granicy. To absolutny rekord.

Liczba Ukraińców pracujących w Polsce stale rośnie. Są potrzebni polskiej gospodarce i cenieni m.in. za pracowitość. Z ich zatrudnieniem wiąże się kilka dodatkowych obowiązków.