Jarosław Kaczyński

Mateusz Morawiecki nie walczy już tylko o przyszłość w PiS. Próbuje zbudować dla siebie miejsce między partią Jarosława Kaczyńskiego a politycznym centrum. Prof. Radosław Markowski tłumaczy w rozmowie z DGP, dlaczego ten ruch może być racjonalny – i dlaczego mimo to były premier wciąż ma poważny problem z wiarygodnością.

Ostatnią rozmowę przed konferencją, na której szef partii ogłosił rozłam, odbył z Piotrem Matczukiem, współtwórcą kampanii „Sprawiedliwe sądy”. – Matczuk namówił prezesa, że musi być twardy w stosunku do Mateusza, bo inaczej członkowie partii uznają, że jest liderem, który się waha – mówi polityk z otoczenia Jarosława Kaczyńskiego.

Opuszczenie PiS przez frakcję Mateusza Morawieckiego może paradoksalnie pomóc Jarosławowi Kaczyńskiemu w powrocie do władzy po wyborach parlamentarnych jesienią 2027 r. Choć rozłam oznacza utratę kilkudziesięciu parlamentarzystów, może jednocześnie zakończyć wyniszczający konflikt wewnętrzny i pozwolić PiS odbudować spójność oraz wyraźniej zawalczyć o prawicowy elektorat.

To dobra wiadomość dla Jarosława Kaczyńskiego. Polityczne zawirowania nie sprawiły, że Polacy przestali postrzegać go jako lidera prawicy. Tak wynika z sondażu Instytutu Badań Pollster dla „Super Expressu”. Prezesowi PiS rośnie jednak poważny konkurent. Nie jest to jednak Mateusz Morawiecki.

Rozłam w PiS można odczytywać nie tylko jako walkę o przywództwo, lecz także jako spór o geopolityczny kierunek polskiej prawicy. Dla Jarosława Kaczyńskiego to problem znacznie poważniejszy niż utrata grupy Mateusza Morawieckiego.

Mateusz Morawiecki nie potrafi pogodzić się z tym, że w polityce trzeba umieć czekać na odpowiedni moment. Na tyle, na ile znam Jarosława Kaczyńskiego, to prędzej czy później czerwona linia zostanie przekroczona, a przy Nowogrodzkiej wygra myślenie, że kontrola nad partią jest ważniejsza niż utrzymanie w niej wszystkich członków - mówi Jan Maria Jackowski, były parlamentarzysta.

Ultimatum Jarosława Kaczyńskiego nie zakończyło konfliktu w PiS. Mateusz Morawiecki zbudował własne zaplecze polityczne, struktury i dostęp do sponsorów, dlatego do dalszej rozgrywki przystępuje z dużo mocniejszymi kartami. Daria Al Shehabi i Jacek Żakowski zastanawiają się, czy rozłam na prawicy jest już nieunikniony i czy osobne ugrupowanie byłego premiera mogłoby paradoksalnie wzmocnić cały obóz.

Po spotkaniu Jarosława Kaczyńskiego z byłym premierem Mateuszem Morawieckim rzecznik PiS Rafał Bochenek przekazał, że rozmowy przebiegły w konstruktywnej atmosferze, jednak nie przyniosły rozstrzygnięcia w kluczowej kwestii. Jak zaznaczył, politycy mają czas na złożenie oświadczeń o przynależności do PiS do końca dnia.

Spór o „Rozwój Plus” dawno przestał być techniczną kłótnią o stowarzyszenie. Jarosław Kaczyński walczy o utrzymanie kontroli nad partią, Mateusz Morawiecki – o ludzi, struktury i możliwość dalszego budowania własnej pozycji. Zanim w czwartek minie ultimatum prezesa PiS, obaj mają jeszcze podjąć rozmowę ostatniej szansy.

Mateusz Morawiecki nie potrafi powściągnąć swoich ambicji i niemal uważa się za premiera na wygnaniu, przekonany, że Polacy chcą, aby wrócił na ten urząd. Jarosław Kaczyński to widzi, dlaczego więc nie reaguje – brakuje mu instynktu czy politycznej odwagi?

Wszystko wskazuje na to, że koncepcja „dwóch płuc” w PiS-ie zdaje się kończyć, zanim na dobrą sprawę się rozpoczęła. Siedmiodniowe ultimatum Jarosława Kaczyńskiego – wystąpienie z politycznych stowarzyszeń albo procedura wykluczenia z partii – stawia sprawę jasno: nie będzie równoległych politycznych ośrodków, które adresują swój przekaz do różnych grup elektoratu.

Prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński zaznaczył w czwartek, że władze ugrupowania nie planują automatycznego usuwania członków z partii, oczekują jednak podstawowej lojalności wobec PiS. Jego zdaniem działalność stowarzyszenia byłego premiera Mateusza Morawieckiego może mieć dla partii poważne konsekwencje, ponieważ prowadzi do wewnętrznych podziałów.