Iran

Zabójstwo Chameneiego, atak na irańską szkołę, w którym zginęło 148 osób, oraz odwet obejmujący uderzenia w turystyczne miasta nad Zatoką Perską – tak wygląda bilans pierwszych dni wojny. Bliski Wschód po raz kolejny staje w ogniu.

Operacja przeprowadzona nad ranem w Teheranie doprowadziła do śmierci najwyższego przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego. Według ustaleń amerykańskiego dziennika „The New York Times” akcja była rezultatem wielomiesięcznej współpracy wywiadowczej Stanów Zjednoczonych i Izraela, obejmującej ścisłą wymianę informacji operacyjnych oraz bezpośrednie zaangażowanie CIA.

W niedzielę nad ranem irańskie rakiety i drony uderzyły w Crowne Plaza Manama w stolicy Bahrajnu. Budynek został uszkodzony, kilka osób odniosło obrażenia, nie ma informacji o ofiarach śmiertelnych. Bahrajńskie MSW potwierdziło również szkody na terenie międzynarodowego lotniska. To element szerokiej operacji odwetowej Iranu po wcześniejszych atakach USA i Izraela. Uderzenia objęły także Dubaj i Kuwejt, a państwa regionu zamknęły przestrzeń powietrzną.

Protesty, które w ostatnich godzinach ogarnęły Pakistan, są bezpośrednią reakcją na śmierć przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneiego, zabitego w wspólnym ataku izraelsko-amerykańskim. W wielu największych miastach kraju – m.in. w Karaczi, Islamabadzie, Lahaurze, Peszawarze i Skardu – tysiące ludzi wyszły na ulice, by wyrazić sprzeciw wobec działań Zachodu oraz solidarność z Teheranem.

W odpowiedzi na ataki Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran libański Hezbollah oświadczył w niedzielnym komunikacie, że „sprzeciwi się” amerykańsko-izraelskiej ofensywie. Z kolei palestyński Hamas określił zabicie ajatollaha Chameneia jako „przerażającą zbrodnię”.

Armia izraelska poinformowała, że zabiła 40 wysokich rangą przedstawicieli władz Iranu, w tym ajatollaha Alego Chameneia, i zniszczyła już około połowy irańskich zapasów rakiet od rozpoczęcia w sobotę ataków na Iran wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi.

Minister obrony Wielkiej Brytanii John Healey przekazał w niedzielę, że w sobotę około 300 brytyjskich żołnierzy przebywało w pobliżu miejsca irańskiego ataku na bazę wojskową w Bahrajnie. Poinformował również, że irańskie pociski były wystrzelone w kierunku Cypru, gdzie także stacjonują brytyjskie siły.

Co najmniej 150 tankowców, w tym przewożących ropę naftową i skroplony gaz ziemny (LNG), zostało unieruchomionych w Zatoce Perskiej po sobotnim ataku USA i Izraela na Iran oraz ostrzeżeniach Teheranu dotyczących cieśniny Ormuz – podał Reuters w niedzielę, powołując się na dane platformy MarineTraffic.

Szef dyplomacji Chin Wang Yi uznał w niedzielę zabicie najwyższego przywódcy duchowo-politycznego Iranu, ajatollaha Alego Chameneia, za „nie do przyjęcia”. W rozmowie z szefem MSZ Rosji Siergiejem Ławrowem potępił ataki USA i Izraela na Iran i wezwał do natychmiastowego rozejmu.

Armia izraelska poinformowała w niedzielę o zniszczeniu około połowy irańskich zapasów rakiet od rozpoczęcia w sobotę ataków na Iran wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi.

Członek irańskiej Rady Strażników, Ali Reza Arafi, został powołany do Tymczasowej Rady Przywódczej, która będzie pełnić obowiązki najwyższego przywódcy Iranu po jego śmierci w atakach USA i Izraela – podała agencja ISNA. W skład tego organu wchodzą już prezydent kraju oraz przewodniczący władzy sądowniczej.

Omański port Dukm (Duqm) padł w niedzielę ofiarą ataku dwóch dronów. Jednocześnie w cieśninie Ormuz, kilka kilometrów od omańskiej eksklawy Musandam, zaatakowany został tankowiec – podała Omańska Agencja Państwowa.

Podczas gdy Iran pogrąża się w 40-dniowej żałobie po śmierci Najwyższego Przywódcy, oczy całego świata skierowane są na Teheran. Nie ma linii sukcesji, a proces wyboru nowego przywódcy jest skomplikowany. Kto ma największe szanse na objęcie władzy i jak wygląda procedura wyboru?

Nowym naczelnym dowódcą irańskiego Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) został gen. Ahmad Wahidi, były minister obrony i spraw wewnętrznych Iranu – poinformował w niedzielę irański dziennik „Hamszahri”, powołując się na Reutersa. Poprzedni szef IRGC zginął w atakach przeprowadzonych przez Izrael i USA.

Prezydent Stanów Zjednoczonych, Donald Trump, stwierdził w sobotę w rozmowie z CBS News, że po śmierci irańskiego przywódcy Alego Chameneia w izraelsko-amerykańskich atakach, istnieje kilku „dobrych kandydatów” do objęcia władzy w Iranie.

W niedzielę nad ranem w Dubaju (Zjednoczone Emiraty Arabskie), Dosze (Katar) oraz Manamie (Bahrajn) doszło do nowych eksplozji – podała agencja AFP, powołując się na relacje świadków i dziennikarzy obecnych na miejscu. Izraelskie służby wojskowe ostrzegły przed nadchodzącym irańskim atakiem rakietowym.

Sekretarz irańskiej Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, Ali Laridżani, który pełnił funkcję doradcy ajatollaha Alego Chameneia, ogłosił, że proces przekazywania władzy w Iranie po śmierci Chameneia rozpocznie się w niedzielę.

Najwyższy przywódca Iranu ajatollah Ali Chamenei przez dekady uosabiał Republikę Islamską i jej konfrontację z USA oraz Izraelem. Za jego rządów Korpus Strażników Rewolucji umocnił kontrolę nad państwem i gospodarką, rozszerzył wpływy Teheranu w regionie, a kraj pogrążył się w stagnacji gospodarczej.

Wspólny atak USA i Izraela na członka OPEC, Iran, grozi poważnymi zakłóceniami w dostawach ropy na Bliskim Wschodzie, które w najgorszym przypadku mogą wywołać globalną recesję gospodarczą - pisze CNBC.