100-lecie niepodległości

Rząd I.J. Paderewskiego był pierwszym po I wojnie uznanym na arenie międzynarodowej. Połączył także dwa funkcjonujące wcześniej ośrodki władzy - w Warszawie i w Paryżu - ocenił historyk Jan Engelgard, kierownik Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej.

Gdy w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia rozeszła się wiadomość, że Niemcy nie wpuszczą Ignacego Paderewskiego do Poznania, kto żyw ruszył na Dworzec Cesarski. Ludzie czuli, że zbliża się wielka chwila, chociaż nikt nie miał pojęcia, co wkrótce może się wydarzyć

"Niepodległość" - pełnometrażowy film dokumentalny pokazujący fenomen odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r., zbudowany z archiwalnych materiałów z lat 1914-1923, zrealizowany przez MKiDN, telewizję POLSAT oraz MWM Media jest już dostępny na DVD - poinformowało MKiDN.

Roman Dmowski może być uważany za architekta niepodległej Polski, ponieważ napisał jej program, zanim odrodziła się jako fakt polityczny - powiedział prof. Krzysztof Kawalec podczas promocji wydanego przez Instytut Pamięci Narodowej albumu poświęconego postaci Romana Dmowskiego.

Świętujemy setną rocznicę odzyskania niepodległości. Na pozór to banalne stwierdzenie. Ale czy tak jest rzeczywiście? Kim jest to „my”, które świętuje? Czy to „my, Naród Polski – wszyscy obywatele Rzeczypospolitej”, jak zapisano w preambule do konstytucji z 1997 r.?

Ok. 6 mln Polaków 10 i 11 listopada wyszło z domów i dołączyło do obchodów stulecia odzyskania niepodległości, a 3/4 Polaków wywiesiło flagi - powiedział w czwartek w Sejmie wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin.

O czym myślał Marszałek Józef Piłsudski - człowiek, który po latach zaborów budował od podstaw polskie państwo? Gdybyśmy tylko mogli wejść do jego głowy i zobaczyć świat jego oczami... Choć brzmi to nieco surrealistycznie w 1935 roku podjęto taką próbę... po śmierci Piłsudskiego jego mózg został przekazany do badań profesorowi Maksymilianowi Rosemu, dyrektorowi Polskiego Instytutu Badań Mózgu w Wilnie. Co wyczytał z niego zespół profesora? Dowiemy się o tym z napisanej po badaniach monografii, którą można znaleźć w Polonie, największej w Polsce bibliotece cyfrowej, w której znajdują się skany "Mózgu Józefa Piłsudskiego". Legalna Kultura zainspirowana tą historią przygotowała wybór kluczowych utworów polskiej kultury z lat 1918-2018 w tegorocznej edycji Kultury Na Widoku.

Niecałe dwa tygodnie od momentu, kiedy w świat poszła wieść, iż Polska odzyskała niepodległość, nowe depesze doniosły, że Polacy masowo mordują Żydów.

100 lat temu, wraz z powstaniem II Rzeczypospolitej, Polki jako jedne z pierwszych w Europie uzyskały czynnie i bierne prawo wyborcze. Miała na to wpływ umocniona w XIX w. rola kobiet w polskim społeczeństwie – uważa historyk z KUL dr Robert Derewenda.

Inteligencja polska miała przekonanie, że to ona wywalczyła to państwo i wzięła za nie odpowiedzialność. Kadry intelektualne były gotowe na wykorzystanie niespotykanej szansy – mówi PAP prof. Maciej Janowski, historyk z Instytutu Historii PAN.

„Solaris" Stanisława Lema zwyciężyło w plebiscycie słuchaczy Trójki „100 książek na 100-lecie niepodległości" na najważniejsze dzieła polskiej literatury po 1918 r. Na kolejnych miejscach znalazły się „Inny świat" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i „Ferdydurke" Witolda Gombrowicza.

Dzięki filmowi "Niepodległość" mamy unikalną możliwość, by dotknąć naszej historii - powiedział wicepremier, minister kultury prof. Piotr Gliński, który w poniedziałek w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej w Warszawie wziął udział w premierze produkcji.

 Porażka jest sierotą, sukces ma wielu ojców. Cud nad Wisłą ma ich co najmniej dwóch: marszałka Józefa Piłsudskiego i gen. Tadeusza Rozwadowskiego.

Prezes Jarosław Kaczyński, jak i politycy Prawa i Sprawiedliwości wezmą udział w uroczystościach 11 listopada: we mszy św., następnie w uroczystej odprawie wart na pl. Piłsudskiego, potem w marszu - poinformowała w czwartek rzeczniczka PiS Beata Mazurek.

Z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości wszystkie wystawy czasowe oraz galerie stałe Muzeum Narodowego w Krakowie w sobotę i niedzielę będą dostępne za darmo.