Adam Zwierzyński

Wraz z wejściem w życie tarczy 3.0 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875) 16 maja zniknął z ustawy antycovidowej (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) słynny w kręgu procesualistów art. 15zzs. Od tego dnia terminy procesowe we wszystkich postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy (w tym karnych, cywilnych i administracyjnych) nie są już więc zawieszone.

Terminy to sól procedur. Ich istnienie dynamizuje, popycha tryby procesu do przodu. Ich uchybienie skutkować może nawet utratą kontroli odwoławczej orzeczenia. Warto zatem przyjrzeć się wątpliwościom dotyczącym obowiązującej od 31 marca br. tarczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 568).

Nawet epidemia nie wystarczyła, by wyrwać procedury sądowe z kieratu papieru. Mimo obiecujących początków przepisy dopuszczające na czas epidemii składanie pism procesowych drogą elektroniczną wypadły z ostatecznej wersji pakietu zmian legislacyjnych związanych z przeciwdziałaniem skutkom wirusa SARS-CoV-2. Polski proces cywilny pozostał korzeniami w XIX w., choć była szansa na rekonesans w wiek XXI.

Od 21 sierpnia 2019 r. dotychczas darmowy wniosek o uzasadnienie wyroku (jak też postanowienia i zarządzenia) kosztuje 100 zł (nowy art. 25b ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Od 7 listopada 2019 r. jest on warunkiem dopuszczalności apelacji. Bez skutecznej zapowiedzi apelacji (jak się ten wniosek czasem nazywa) wyroku zaskarżyć nie można. Odrzucenie wniosku oznacza więc de facto odrzucenie apelacji. To samo dotyczy wniosku o uzasadnienie postanowienia (zarządzenia) i zażalenia. Niewątpliwie rośnie więc waga tej prostej czynności procesowej, a z nią skutków ewentualnych braków fiskalnych. Rzecz można sprowadzić do pytania, czy strona (pełnomocnik) ma się tu prawo pomylić, czy też jak saper prawa do błędu nie ma, a procedura to pole minowe.