Centralne Biuro Antykorupcyjne we wtorek zabezpiecza dokumenty dotyczące programu „Czyste Powietrze”; śledztwo w tej sprawie prowadzi Prokuratura Europejska - przekazał Jacek Dobrzyński. Funkcjonariusze byli m.in. w siedzibie resortu klimatu, co potwierdził rzecznik tego ministerstwa.
Działania CBA w ministerstwie i funduszach
„Funkcjonariusze CBA przyszli do MKiŚ (Ministerstwa Klimatu i Środowiska - PAP) i funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej i zażądali dokumentów dotyczących programu »Czyste Powietrze« z okresu od 1 czerwca 2021 r.” – poinformował we wtorek na platformie X rzecznik resortu klimatu Marek Pogorzelski. Przekazał, że postępowanie prowadzone jest przez Prokuraturę Europejską w sprawie niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariuszy publicznych w związku z opracowaniem zasad funkcjonowania i wdrożenia kolejnych etapów programu „Czyste Powietrze”.
Kontrowersyjne zmiany w programie
„W 2022 roku przeprowadzono znaczące zmiany w programie »Czyste Powietrze« wprowadzając prefinansowanie bez niezbędnych zabezpieczeń, a w 2023 zostały zniesione limity kosztów jednostkowych dla termomodernizacji. Zmiany te stały się źródłem późniejszych problemów beneficjentów i nieuczciwych praktyk niektórych wykonawców. Doprowadziły one do toczących się w całym kraju ok. 700 postępowań prowadzonych przez prokuratury, w tym Prokuraturę Europejską, oraz Policję, z których część została wszczęta po zawiadomieniach NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej” – dodał rzecznik MKiŚ.
Przypomniał, że w związku z nieprawidłowościami obecne władze Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zdecydowały pod koniec 2024 r. o wstrzymaniu programu. Nowa odsłona programu ruszyła kilka miesięcy później z końcem marca 2025 r.
Nowe zabezpieczenia dla beneficjentów
Rzecznik MKiŚ podkreślił, że w nowej edycji programu wprowadzono „zasady zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów i zabezpieczające ich przed nadużyciami”. Pogorzelski zapewnił, że zarówno ministerstwo, jak i NFOŚiGW oraz wojewódzkie fundusze współpracują z prokuraturą i służbami, a wszystkie oczekiwane przez służby dokumenty zostaną przekazane.
Rzecznik prasowy ministra koordynatora służb specjalnych Jacek Dobrzyński na platformie X napisał z kolei, że funkcjonariusze CBA zabezpieczają od wtorkowego poranka dokumentację dotyczącą programu „Czyste Powietrze” z okresu od 1 czerwca 2021 r.
„Czynności prowadzone są m.in. w kilku centralnych urzędach administracji publicznej w Warszawie oraz jednostkach lokalnych. W czynnościach uczestniczą agenci CBA oraz przedstawiciele Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych” – przekazał Dobrzyński.
Śledztwo Prokuratury Europejskiej
W październiku 2025 r. Prokuratura Europejska przejęła śledztwo dot. nadużyć przy realizacji programu „Czyste Powietrze”. Poprzednio nadzorował je Prokurator Okręgowy w Szczecinie. Śledztwo – jak informowano – ma charakter ogólnopolski. Prokuratorzy ustalili, że łączna wysokość wyrządzonej szkody to kilkadziesiąt milionów złotych. Do przestępstw miało dochodzić od 2022 r. do grudnia 2024 r
Jak przekazała wówczas rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Szczecinie, firma z woj. zachodniopomorskiego jako wykonawca zawierała umowy z beneficjentami programu na prace termomodernizacyjne budynków mieszkalnych oraz wymianę źródeł ciepła.
– W sprawie ustalono, że zachowanie sprawcy polegało przede wszystkim na wyłudzaniu środków pieniężnych na szkodę beneficjentów programu, np. poprzez wprowadzenie w błąd co do możliwości faktycznego zrealizowania inwestycji – informowała na początku października 2025 r. prok. Julia Szozda, rzeczniczka prasowa Prokuratury Okręgowej w Szczecinie.
Założenia programu „Czyste Powietrze”
Z programu „Czyste Powietrze” właściciele domów jednorodzinnych mogą otrzymać dotacje do wymiany starych pieców na bardziej ekologiczne, np. pompy ciepła (obecnie nie można uzyskać wsparcia do zakupu pieców gazowych), a także do termomodernizacji budynku. Od kwietnia ub.r. obowiązkowym w programie jest przeprowadzenie przed inwestycją audytu energetycznego, a po niej – świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, które pokazuje, jak termomodernizacja przyczyniła się np. do ograniczenia zużycia ciepła.
Do 16 marca br. trwały konsultacje społeczne kolejnych zmian w programie „Czyste Powietrze”. Mają być one wdrażane etapami w 2026 r., a na część z nich musi się zgodzić Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) sprawujący pieczę nad Funduszem Modernizacyjnym, z którego finansowany jest program.
Od września 2018 roku w programie złożono ponad 1 mln wniosków (w tej liczbie są też wnioski odrzucone lub wycofane podczas oceny) na ponad 41 mld zł dofinansowania.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu
