uwłaszczenie

Od kilku dni, bo od 31 sierpnia br., przedsiębiorcy mogą ubiegać się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego użytkowanych komercyjnych gruntów zabudowanych we własność. Nie następuje to jednak z mocy prawa, jak w przypadku właścicieli nieruchomości mieszkalnych, ale na wniosek. Na złożenie go firmy mają rok. Co więcej, Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego, będąca właścicielem gruntu, nie może odmówić sprzedaży tego gruntu - pisze Piotr Dobrowolski, radca prawny, GKR Legal. 

Rok 2023 przyniesie znaczące zmiany w zakresie reformy użytkowania wieczystego, która umożliwi przedsiębiorcom nabycie na własność gruntów, znajdujących się obecnie w użytkowaniu wieczystym. Mianowicie, w myśl rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw wszyscy użytkownicy wieczyści otrzymają roszczenie o przekształcenie użytkowania wieczystego we własność, a zasadą nie będzie uwłaszczenie z mocy prawa, jak przy reformie na gruntach mieszkaniowych, ale na wniosek. Co istotne, wniosek ten będzie wiążący dla właściciela gruntu (JST lub Skarbu Państwa).

Przy przekształcaniu użytkowania wieczystego we własność jako nieruchomość należy traktować cały grunt ujęty w jednej księdze wieczystej, bez względu na istniejący w jego obrębie podział ewidencyjny.

Wydanie zaświadczeń o przekształceniu wstrzymują m.in. kwestie związane z ustaleniem stanu prawnego nieruchomości. Są też problemy z bonifikatami oraz uwłaszczeniem spółdzielców

 Kiedy osobie, która uzyskała orzeczenie o niepełnosprawności, trzeba oddać część środków z tytułu wniesionej wcześniej opłaty przekształceniowej?  Czy na pismo z urzędu dotyczące brakującego dokumentu ws. przekształcenia można wnieść skargę do sądu administracyjnego?  Kiedy gmina odmówi wydania zaświadczenia o przekształceniu praw do działki niezabudowanej?

Osoby, które do tej pory nie otrzymały zaświadczenia o przekształceniu użytkowania wieczystego, nadal będą mogły skorzystać z bonifikaty od opłaty jednorazowej - informuje Ministerstwo Rozwoju w komunikacie.

Urzędy dzielnic w Warszawie pytają właścicieli domów i mieszkań, jaką część lokalu wykorzystują na prowadzenie działalności gospodarczej. Jeśli całość, muszą się liczyć z kontrolą Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego (PINB) oraz utratą bonifikaty w opłacie za przekształcenie użytkowania wieczystego we własność.

 Niewiele ponad jedna trzecia mieszkańców stolicy uprawnionych do przekształcenia prawa użytkowania części gruntu, na którym stoi ich dom, we własność otrzymała stosowne zaświadczenia. Wiceprezydent Robert Soszyński zapowiedział w czwartek, że cały proces się zakończy w połowie przyszłego roku.

Biuro Legislacyjne Sejmu pozytywnie oceniło dwie petycje w sprawie zmiany ustawy uwłaszczeniowej, które wpłynęły do izby niższej po naszej publikacji na ten temat („Dwa razy płaci, kto szybko płaci” DGP z 7 maja 2019 r.).

Wiceszef Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju (MIiR) Artur Soboń zapowiedział, że jeśli PiS wygra kolejne wyborzy i będzie rządził kolejną kadencję, to przedsiębiorcy mogą liczyć na propozycję zlikwidowania użytkowania wieczystego. Przyznał jednak, że to najbardziej problematyczna grupa.

Z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności samorządy walczą od początku stycznia. I coraz mniej prawdopodobne jest, by zdążyły wydać na czas zaświadczenia mieszkańcom. Samo orzeczenie przekształcenia też wciąż napotyka trudności. Nie zawsze wiadomo, czy 1 stycznia 2019 r. w świetle obowiązujących przepisów doszło do tego z mocy prawa. Ponadto ustawa uwłaszczeniowa była łatana już kilkakrotnie. Rozstrzygnęło to wprawdzie sporo wątpliwości, ale wciąż nie wszystkie. 

Do konsultacji trafił projekt zmiany ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych. To jedna z nowelizacji, do których uchwalenia jeszcze w tej kadencji dąży resort rozwoju i inwestycji.

Jeszcze milion Polaków może być w posiadaniu książeczek mieszkaniowych, które weszły w obieg bankowy w latach 50. ubiegłego wieku. Gromadzone na nich oszczędności były oprocentowane i częściowo objęte premiami gwarancyjnymi państwa, by nie straciły na wartości. W czasach PRL książeczka była postrzegana jako przepustka do własnego M. Jednak inflacja w latach 80. i na początku 90. XX w., a także znaczny wzrost kosztów budowy i cen mieszkań w już rynkowej gospodarce rozwiał te nadzieje – wypłacana dziś średnia premia gwarancyjna stanowi równowartość ceny ok. 2 mkw mieszkania.

Sejm znowelizował ustawę przekształceniową i wprowadził 99-proc. bonifikatę od jednorazowej opłaty z tytułu uwłaszczenia dla niektórych grup społecznych. Będzie przysługiwać niezależnie od tego, czy rada gminy w ogóle uchwaliła jakiekolwiek ulgi.

Problemy z procedurą uwłaszczeniową powodują, że Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju przymierza się do jej kolejnej nowelizacji. Tym razem zmiany mają dotyczyć bonifikat dla osób decydujących się na jednorazowe uiszczenie opłaty przekształceniowej (zobacz wywiad z wiceszefem MIR Arturem Soboniem, „Najwyższa ulga dla (prawie) wszystkich”, DGP nr 72 z 11 kwietnia 2019 r.). Resort planuje m.in. wprowadzenie ich stałego wymiaru, niezależnie od terminu uiszczenia opłaty przekształceniowej oraz ustawowe zobligowanie samorządów do wprowadzania takich upustów. Przynajmniej w odniesieniu do niektórych grup społecznych, np. dla rodzin z osobami z niepełnosprawnością. Samorządy twierdzą, że takie rozwiązanie naruszyłoby ich samodzielność, uszczupliło dochody i wzmogło i tak dużą przy uwłaszczeniu biurokrację. A co na to prawnicy? Część jest zdania, że rząd nie ma prawa tak dalece wpływać na samorządy, a część stwierdza, że narzucenie jednostkom nowych wymogów jest jak najbardziej możliwe ze względu na ważny cel społeczny.

W odpowiedzi na sygnalizowane problemy związane z uwłaszczeniem się na gruntach mieszkaniowych, Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju zamierza przygotować pakiet zmian w tzw. ustawie przekształceniowej.

98-proc. bonifikata będzie przysługiwała również przy przekształceniu użytkowania wieczystego we własność gruntów pod garażami – zdecydowali w czwartek stołeczni radni. Tym samym doprecyzowali przepisy dot. bonifikaty.

Jeżeli państwowe przedsiębiorstwo energetyczne przejęło na własność z mocy prawa urządzenia przesyłowe, po 20 latach spółka będąca następcą prawnym tego przedsiębiorstwa dysponuje już służebnością gruntową.