system kaucyjny

Operatorzy systemu kaucyjnego pracują nad zmianami, które mają sprawić, że zwrot opakowań będzie łatwiejszy. Będą stawiać automaty nie tylko przy sklepach, ale i na osiedlach, terenach wspólnot mieszkaniowych oraz w miejscowościach turystycznych, a kaucja ma trafiać bezpośrednio na kartę płatniczą. Cel to wyższy poziom zbiórki opakowań po napojach.

Rząd planuje kolejną podwyżkę opłaty cukrowej. Zmiany mają przynieść dodatkowe pieniądze na ochronę zdrowia i ograniczyć spożycie słodzonych napojów. Przedstawiciele branży spożywczej ostrzegają jednak, że nowe obciążenia mogą uderzyć nie tylko w producentów, ale również w handel, sadowników i konsumentów. – Branża napojowa dostała już poważnej zadyszki – mówi dr Andrzej Gantner z Polskiej Federacji Producentów Żywności w rozmowie z Szymonem Glonkiem w programie „Z pierwszej strony” Dziennika Gazety Prawnej.

Opłata producencka niezbędna do zbilansowania systemu kaucyjnego w Polsce może wynieść ok. 18 groszy dla butelki z tworzyw sztucznych i 12 groszy dla puszki metalowej, przy założeniu 90 proc. zbiórki. To więcej niż na większości przeanalizowanych rynków – wynika z raportu „System kaucyjny – rok po starcie” firmy doradczej Deloitte. Górny poziom opłaty producenckiej może wynieść z kolei 0,28 zł (butelka z tworzyw sztucznych) oraz 0,22 zł (puszka metalowa).

Wszyscy operatorzy systemu kaucyjnego odnotowali stratę za 2025 r. Zakładają jednak, że w 2026 r. – pierwszym pełnym roku obowiązywania systemu – powinno się to zmienić, co widać w pierwszych wynikach ujawnionych za pierwszy kwartał. W raporcie specjalnym przyglądamy się operatorom od strony rezultatów finansowych.

Na terenach objętych porównaniami organizatorzy akcji sprzątania rzek odnotowali nawet o 95 proc. mniej porzuconych butelek PET i o 97 proc. mniej puszek aluminiowych. To, ich zdaniem, efekt systemu kaucyjnego. Jednocześnie podczas tegorocznej akcji Czysta Wisła zebrano aż 250 ton odpadów. O tym, co zmieniła kaucja i dlaczego samo sprzątanie nie wystarczy, Szymon Glonek z GazetaPrawna.pl rozmawiał z Przemysławem Przybylskim, rzecznikiem Credit Agricole, oraz Dominikiem Dobrowolskim, ekologiem i podróżnikiem.

Po roku działania systemu kaucyjnego przedsiębiorcom największe problemy sprawiają nie typowe transakcje, lecz sytuacje, w których napój trafia do odbiorcy bez zapłaty, jako próbka, gratis czy woda dla pracowników. Tak wynika z raportu Crido „System kaucyjny 2026. Jak biznes ocenia pierwszy rok?”. Przepisów w tym zakresie nie doprecyzowano, a interpretacje organów są rozbieżne.

Tomasz Suligowski, prezes OK Operatora Kaucyjnego, opowiedział w studiu DGP podczas Business PRECOP w Katowicach o rocznych doświadczeniach funkcjonowania systemu kaucyjnego.

Debaty Business PRECOP w Katowicach koncentrowały się na pogodzeniu unijnej polityki klimatycznej z kosztami energii, bezpieczeństwem gospodarczym i konkurencyjnością przemysłu. Wnioski z rozmów o transformacji energetycznej, finansowaniu zielonych inwestycji i dekarbonizacji mają zostać wykorzystane w przygotowaniach do Szczytu Klimatycznego COP31, zaplanowanego na listopad w Antalyi.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska mówi o sukcesie, część branży uważa jednak, że rocznica to dobry moment, by zająć się problemami na zapleczu systemu: niejasnymi zasadami gospodarowania nieodebraną kaucją i kulejącymi rozliczeniami między operatorami.

System kaucyjny powinien zapewniać recyklat, który przyda się producentom napojów do spełnienia celów PPWR. Pozytywne efekty bywają ograniczane przez nieoptymalną zbiórkę, np. mieszanie butelek z puszkami.

System kaucyjny działa w Polsce od roku i coraz wyraźniej widać, że część klientów zamiast oddawać pojedyncze puszki i butelki, gromadzi ich znacznie więcej. Kaufland ujawnił właśnie swój rekord. Jeden z klientów jednorazowo przyniósł aż 3559 opakowań, a otrzymany za nie bon miał wartość 1779,50 zł. Sieć podała też dane pokazujące, jak ogromna liczba opakowań wraca już do sklepów.

5 mld zebranych opakowań, szansa na osiągnięcie celu selektywnej zbiórki na poziomie 77 proc. przez niektórych producentów, większa dostępność rPET i mniejsze zanieczyszczenie środowiska są wymieniane wśród pozytywów systemu kaucyjnego. Obawy dotyczą m.in. przyszłej wartości opłat ponoszonych przez producentów.

1 października mija rok od startu systemu kaucyjnego w Polsce. Z najnowszego badania wynika, że korzystają z niego już trzy czwarte ankietowanych, a blisko czterech na dziesięciu chciałoby, by obejmował więcej rodzajów opakowań.

- Wszystkie opakowania na napoje z tworzyw sztucznych to ponad 200 tys. ton. Odpadów komunalnych mamy ponad 14 mln ton, a wszystkich odpadów, łącznie z przemysłowymi, ok. 112 mln ton. Mamy tam naprawdę cenne surowce. Postawiliśmy jednak miliardy na to, żeby zajmować się tym małym wycinkiem - mówi dr inż. Jacek Pietrzyk z firmy doradczej Deloitte w nowym odcinku programu "Hołownia w klimacie".

O wpływie na PKB, dynamicznym eksporcie polskiej żywności oraz inwestycjach w realizację strategii zrównoważonego rozwoju opowiada Włodzimierz Wlaźlak, prezes Lidl Polska.

Wprowadzenia przejściowego współczynnika korekty terytorialnej (WKT) dla gmin wiejskich i miejsko-wiejskich domaga się Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej (ZGWRP). Chodzi o zniwelowanie widocznego w sprawozdaniach ubytku masy opakowań kaucyjnych oddawanych przez mieszkańców w miastach i przypisywanej do ich poziomów recyklingu.