SAMORZĄD FINANSE

W dużych miastach wpływy z podatków, w tym dochodowych, były pod koniec 2012 roku znacznie mniejsze niż oczekiwane. Mimo optymistycznych prognoz na 2013 r. sytuacja może się jednak powtórzyć.

Według szacunków Ministerstwa Finansów nadwyżka budżetowa w samorządach w 2013 r. może wynieść co najmniej 2,8 mld zł. Jednak zdaniem ekspertów może być ona dużo większa.

Przez ostatnich kilka miesięcy władze lokalne w całej Polsce prowadziły zakrojoną na szeroką skalę akcję zbierania podpisów pod obywatelskim projektem ustawy zwiększającym ich dochody budżetowe. Założenie było proste – zwiększyć procentowy udział JST (jednostek samorządu terytorialnego) we wpływach z PIT, co pozwoli zrekompensować 8 mld zł rocznych strat, jakie samorządy ponoszą wskutek wszelkich niekorzystnych dla nich zmian w przepisach na przestrzeni ostatnich lat.

Więcej pieniędzy, nowe narzędzia do ich spożytkowania, ale też większa kontrola i wymagania wobec projektów – tak w zarysie wyglądają zasady wykorzystywania euro w nowej perspektywie finansowej UE dla samorządów od 2014 r.

Za zgodę na dojazd sprzętu na budowę lokalni włodarze domagają się nie tylko remontów dróg, lecz także chodników i oświetlenia. Wykonawcy wolą przepłacać, niż narażać się na kary umowne.

W piątkowym głosowaniu posłowie sprzeciwili się wnioskowi o dodatkowe skierowanie projektu noweli ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do sejmowej komisji środowiska. Projektem zajmą się komisje: finansów oraz samorządu terytorialnego.

Nagminne łamanie przepisów o odrolnieniu gruntów zarzuca władzom samorządowym Najwyższa Izba Kontroli. Tracą na tym zarówno właściciele działek, jak i gminne budżety.

Ponad 2,7 mld zł niezapłaconych rachunków miały pod koniec września szpitale. To o ponad 17 proc. więcej niż na początku roku. Wszystkie wierzytelności służby zdrowia wynoszą już 10,7 mld zł - czytamy w "Rzeczpospolitej".

Samorządy będą musiały dopłacać do rządowego pomysłu obniżenia opłat dla rodziców za pobyt ich dzieci w przedszkolu. Uważają, że dotacja z budżetu im tego nie zrekompensuje.

Samorządowcy coraz skuteczniej wymuszają na rządzie ustępstwa w walce o pieniądze. W najbliższy wtorek z przedstawicielami największych korporacji samorządowych spotka się premier Donald Tusk. Głównym tematem rozmów będzie sytuacja finansowa jednostek samorządowych, które domagają się zwiększenia wpływów podatkowych.

Kością niezgody jest m.in. to, ile powinni dostać najwięksi płatnicy systemu wyrównawczego w samorządach, czyli janosikowego. Jest niemal pewne, że gminy, do których w końcu trafią pieniądze z subwencji, będą musiały dokonać nowelizacji uchwał przyszłorocznych budżetów.

Przewoźnicy przenoszą się tam, gdzie mogą zapłacić mniejszy podatek od środków transportu. Zyskują samorządy, które oferują atrakcyjniejsze stawki.

Gminy, które są w trudniej sytuacji, ograniczają środki na dodatki motywacyjne dla nauczycieli. Dzięki temu mają pieniądze na pozostałe zadania. Jeśli jednak pensje będą niedoszacowane, w styczniu nie ominą ich wyrównania.

Złe planowanie, brak dokumentacji, pustka w gminnej kasie – przez takie wpadki nie zrealizowano projektów za 20 mld zł.

Samorządowcy boją się, że wnioski o odszkodowania za grunty pod drogi zrujnują ich budżety. W gminach, które mają gotowe plany zagospodarowania przestrzennego, rośnie liczba wniosków o odszkodowania za grunty przeznaczone w przyszłości na drogi. Niektóre, jak np. podwarszawski Prażmów, Komorniki czy Czerwonak pod Poznaniem, niemal o połowę będą musiały w przyszłym roku zwiększyć środki przeznaczone na ten cel.

Prace nad regulacjami ograniczającymi deficyt samorządów zostały wstrzymane. Decyzja resortu finansów kończy wielomiesięczną batalię z samorządami o wprowadzanie dodatkowych ograniczeń w zakresie wydatkowania przez nie pieniędzy z budżetu.