PRAWO AUTORSKIE AKTUALNOŚCI

W 2009 roku wykryto w Polsce ponad 39 tys. przestępstw dot. naruszania praw autorskich. Straty poniesione w wyniku nielegalnego kopiowania, sprzedawania i wypożyczania m.in. filmów i programów komputerowych wyniosły 20 mln zł - szacuje policja.

O tym, że prawo nie nadąża za przemianami rzeczywistości, wiadomo od dawna. Jednak od pewnego czasu można zaobserwować znaczący rozdźwięk pomiędzy literą prawa a głosami dominującymi w dyskusjach internautów.

Cztery ogólnopolskie dzienniki wspólnie walczą z piractwem w internecie. Jeśli prawo autorskie nie zostanie uporządkowane, media czeka zapaść finansowa.

Przyszłość prasy zależy od możliwości znalezienia sposobu jak publikować w internecie bez jednoczesnego ograniczania dostępu do informacji. Rozmawiali o tym uczestnicy debaty zorganizowanej przez walczących z piractwem wydawców prasy.

Prace nad rządową nowelizacją prawa autorskiego w sejmowej komisji kultury znów się opóźniają.

Organizacje reprezentujące twórców i wydawców proponują, żeby aparaty cyfrowe i telefony komórkowe z aparatem obłożyć procentowymi opłatami liczonymi od ceny ich sprzedaży. Chcą w ten sposób zabezpieczyć interesy twórców związane z kopiowaniem ich utworów.

Tylko 7 proc. przedsiębiorców rejestruje w Urzędzie Patentowym innowacyjne rozwiązania. Polski przedsiębiorca musi czekać średnio aż 3,5 roku na zarejestrowanie swojego wynalazku. Za naruszenie praw własności przemysłowej grożą wysokie odszkodowania oraz procesy karne.

Czy twórca, który jest przekonany o naruszeniu jego majątkowych praw autorskich – lecz nie ma materialnych dowodów takiego naruszenia – może podjąć próbę ochrony swoich interesów?

Wykorzystanie cudzego utworu wymaga nie tylko uzyskania zgody właściciela praw autorskich, ale najczęściej także zapłaty wynagrodzenia. Działanie wbrew tej zasadzie to przestępstwo zagrożone karą więzienia.

Organizacje zbiorowego zarządzania uważają, że za odtwarzanie muzyki w lokalu trzeba płacić. Właściciele muszą udowadniać, że nie czerpią korzyści majątkowych z odtwarzania muzyki. Można już nabyć specjalną płytę z muzyką, która jest alternatywą dla płacenia tantiem.

Osoby prowadzące własny biznes są coraz częściej odwiedzane przez organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, które nakazują im zawieranie umów licencyjnych. Nie zawsze jednak takie żądania są zasadne.

TRZY PYTANIA DO... MARCINA BARYCKIEGO, rzecznika patentowego z Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna - Umowy licencyjne wyłączne czynią licencjobiorcę jedyną osobą uprawnioną do korzystania z dzieła. Natomiast umowa licencyjna niewyłączna uprawnia licencjobiorcę do korzystania z dzieła obok autora i innych osób, które również mogą uzyskać kolejne licencje.

Na jakich warunkach pracodawca nabywa majątkowe prawa autorskie do utworu stworzonego przez pracownika w ramach stosunku pracy?

Dopuszczalność kopiowania fragmentów artykułów bez zgody ich autora zależy od tego, czy taki fragment wyraża intelektualną twórczość autora artykułu.

Kto jest uprawniony do kontroli legalności oprogramowania w firmie?

Polskie prawo zezwala na korzystanie z utworu objętego prawem autorskim bez konieczności uzyskiwania zgody właściciela tych praw. Jest to jednak możliwe w ściśle określonych warunkach i na określonych zasadach.

Orzeczenia sądów, akty prawne i ich projekty nie są chronione prawem autorskim. W związku z tym mogą być wykorzystywane bez powoływania się na ich autora i źródło. Za dopuszczenie się plagiatu grozi utrata tytułu naukowego i zwolnienie z pracy.

Coraz więcej instytucji, przede wszystkim naukowych i akademickich próbuje pozbyć się problemu plagiatów. W świadomości społecznej jednak nielegalne wykorzystanie własności intelektualnej nadal jest akceptowane - ocenili w piątek uczestnicy warszawskiej konferencji poświęconej problemowi plagiatów.

Twórca, pomimo wyzbycia się praw majątkowych związanych ze stworzeniem utworu w wyniku umownego ich przeniesienia na producenta, uzyskuje - na podstawie ustawy - uprawnienie do wynagrodzenia z tytułu eksploatacji utworu na polach przez nią określonych.