postępowanie karne

Jak najdalszy jestem od ocen krajowych władz adwokatury, a tym bardziej zastanawiania się, czy koledzy z jakiejkolwiek izby adwokackiej – lepiej niż władze krajowe – „wiedzą, po co jest samorząd”.

Proces karny nie będzie już nigdy taki, jak dotąd. Jego oblicze zmieni art. 168a k.p.k. Wyeliminuje wiele dowodów, które po pierwsze – zostały uzyskane do celów postępowania karnego, po drugie – zdobyto je za pomocą czynu zabronionego. Nie ma znaczenia, kto w ten sposób je pozyskał. Czy słynne nagranie rozmowy między Rywinem a Michnikiem miałoby teraz wartość dowodową? Wątpię.

Kara wiązana – krótkotrwałe więzienie, a później ograniczenie wolności – jest szansą, że zza krat przestaną wychodzić ludzie gorsi, niż byli w chwili skazania.

Wchodząca 1 lipca w życie wielka reforma Kodeksu postępowania karnego ma zmienić filozofię prowadzenia procesu karnego. Sędzia ma się stać w pełni bezstronnym arbitrem rozsądzającym spór między oskarżycielem a obroną - co nosi nazwę kontradyktoryjności, w miejsce dotychczasowego modelu tzw. inkwizycyjności, gdy na sądzie ciąży inicjatywa dowodowa w postaci przesłuchiwania świadków i zbierania dowodów. Inicjatywa sądu zostanie ograniczona, a rozszerzona - stron.

Zarazem sędzia zauważył, że po reformie to przede wszystkim od stron będzie zależała jakość postępowania dowodowego, które w wyższej instancji będzie oceniał sąd odwoławczy. "Ważną kwestią jest, jak strony procesu będą się zachowywać pod rządami nowej procedury. Sąd nie może przecież prowadzić do niesprawiedliwości, więc nie wyobrażam sobie, żeby sędzia akceptował chodzenie na skróty przez oskarżycieli lub obrońców. Gdy żaden z nich - świadomie lub przez przeoczenie - nie wnosi o przeprowadzenie jakiegoś dowodu, to sąd powinien sam go zarządzić. Nikt nie zwolnił sądu z obowiązku dążenia do prawdy materialnej" - powiedział.

Od pierwszego lipca wchodzi w życie wielka reforma Kodeksu postępowania karnego, wprowadzająca kontradyktoryjność. Sędzia ma się stać w pełni bezstronnym arbitrem rozsądzającym spór między oskarżycielem a obroną. Na policję spadnie większa odpowiedzialność m.in. w zakresie postępowań przygotowawczych. Będzie ona bardziej koncentrować się na zbieraniu dowodów dla prokuratora, by mógł on przygotować akt oskarżenia.

Do dziś system dozoru elektronicznego objął 45 tys. osób - mówi dyrektor Biura Dozoru Elektronicznego CZSW.

Stara to prawda i wyświechtana, że sukces ma wielu ojców, a porażka jest sierotką. Ojcem wchodzącej dziś w życie przełomowej reformy procedury karnej nie jest już raczej ten, który wpuścił ją do Sejmu – Jarosław Gowin.

Odwrócenie tendencji polegającej na nadużywaniu przez sądy kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz skłonienie sędziów do częstszego nakładania kar wolnościowych – ograniczenia wolności i grzywny – to główne cele wchodzącej dziś w życie nowelizacji kodeksu karnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 396). Mają one zostać osiągnięte dzięki następującym zmianom:

Zmiany w postępowaniu karnym: Sąd przestanie pomagać oskarżeniu

Działanie systemu dozoru elektronicznego jest wyjątkowym sukcesem na skalę europejską. Tylko 10 proc. osób skazanych naruszyło warunki podane przez sąd penitencjarny, które skutkowały uchyleniem tego postanowienia i wycofania ich z systemu - podkreśla gen. Paweł Nasiłowski, pełnomocnik ministra sprawiedliwości. 1 lipca wejdą w życie przepisy, zgodnie z którymi dozór elektroniczny stanie się jednym z rodzajów ograniczenia wolności.

Prokuratorzy nie powinni się obawiać, że nagle wzrośnie liczba uniewinnień. Wręcz przeciwnie, mam nadzieję, że ta liczba spadnie. Przestaną do sądu wpływać sprawy, w których w ogóle nie należało formułować aktu oskarżenia - mówi w wywiadzie dla DGP Dorota Radlińska sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie orzekająca w XII wydziale karnym.