kontradyktoryjność procesu karnego

Z powodu chaosu w procedurze karnej, związanego z wprowadzeniem kontradyktoryjności, a potem odkręcaniem tego, sędziowie często nie wiedzą dziś, jakie regulacje powinni stosować. Wszystkiemu winne nieprecyzyjne przepisy przejściowe.

W piątek wyląduje w koszu wielka reforma procesu karnego, wprowadzona 1 lipca 2015 r. Z odwrócenia skutków nowelizacji cieszą się prokuratorzy.  

Odejście od kontradyktoryjnego procesu karnego i powrót do modelu sprzed reformy wprowadzonej 1 lipca 2015 r. zakłada ustawa podpisana we wtorek przez prezydenta Andrzeja Dudę. Według zmiany na sądzie - jak przed reformą - będzie ciążyć inicjatywa dowodowa.

Tak naprawdę mamy tu do czynienia z zasadą, że cel uświęca środki.

Na sądzie będzie ciążyć inicjatywa dowodowa w postaci przesłuchiwania świadków i zbierania dowodów - zakłada nowelizacja Kodeksu karnego, odwracająca kontradyktoryjną reformę procedury karnej. Senat nie wprowadził do nowelizacji żadnych poprawek.

Posłowie uchwalili nowelizację kodeksu postępowania karnego, która odwraca – po 9 miesiącach – reformę wprowadzoną przez poprzedni rząd. 15 kwietnia przekreślona więc zostanie kontradyktoryjność: znów sąd (a nie strony) będzie odgrywał kluczową rolę w postępowaniu dowodowym.

Sejm uchwalił w piątek rządową nowelizację odwracającą kontradyktoryjną reformę procedury karnej. Reforma była zła, koniec z łapownictwem, wracamy do Europy - mówił minister sprawiedliwości-prokurator generalny Zbigniew Ziobro.

Sąd ma dążyć do prawdy materialnej, nie tylko być arbitrem; procedura karna po zeszłorocznej reformie to prawo dla bogatych - mówił w czwartek w Sejmie wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki, przedstawiając informację o skutkach kontradyktoryjnej reformy karnej.

Nowa, choć po części stara, procedura karna ma wejść w życie 1 kwietnia 2016 r. Czy wyrzucenie do kosza ubiegłorocznej, stawiającej na kontradyktoryjność, reformy jest rzeczywiście dobrym pomysłem?

- Władza ma służyć zwykłym ludziom, a nie określonym formułkom czy doktrynom - mówi dr Marcin Warchoł.

Jak dowiedział się reporter RMF FM, 15 kwietnia ministerstwo sprawiedliwości wycofuje system kontradyktoryjny obowiązujący od połowy zeszłego roku w postępowaniu karnym.

W ocenie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka poprawki wprowadzone do projektu mogą naruszać konstytucję oraz zasady prawidłowej legislacji. W liście skierowanym do marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego fundacja zwróciła się z apelem o usunięcie najbardziej kontrowersyjnych zapisów z projektu podczas dalszych prac legislacyjnych.

Krajowa Rada Sądownictwa ma poważne zastrzeżenia do rządowej nowelizacji kodeksu postępowania karnego. Chodzi o projekt, którego celem jest odwrócenie większości zmian – w tym tej najważniejszej: kontradyktoryjności – wprowadzonych w lipcu ubiegłego roku.

Wniosek o odrzucenie rządowego projektu, który zakłada cofnięcie niedawnej reformy procesu karnego, nie uzyskał większości. Głosowali za nim przedstawiciele PO, Nowoczesnej, PSL i część posłów Kukiz’15. Projekt trafił więc do sejmowej komisji nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, gdzie będą kontynuowane prace.

Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro zapowiedział odejście od kontradyktoryjności w procedurze sądowej. Obowiązuje ona od połowy 2015 roku i oznacza, że strony procesu walczą na argumenty i dowody, a sąd jest pomiędzy nimi arbitrem.

Procedura karna ma dziś zmierzać do odwrócenia nowelizacji obowiązującej od 1 lipca 2015 r. w kierunku oparcia rozstrzygnięcia na zasadzie prawdy materialnej i osłabienia zasady kontradyktoryjności procesu karnego.