jednostki samorządu terytorialnego (JST)

Już od 14 sierpnia ruszy nabór wniosków do rządowego programu „Skrócony czas pracy – to się dzieje!”, adresowanego m.in. do jednostek samorządu terytorialnego. Jednak część z urzędów już teraz wprowadza zmiany korzystne dla urzędników. Przedstawiamy, jakie rozwiązania przyjęły i z czym miały problemy.

Zebranie potrzebnych informacji może być sporym wyzwaniem. Dlatego podmioty publiczne, w tym jednostki samorządu terytorialnego, już powinny pracować nad formularzem, aby zdążyć go przekazać do końca marca 2025 r. Odpowiadamy na wybrane pytania.

Gminy, które planują inwestycje prowadzące do oszczędności zużycia energii, np. termomodernizację budynku, wymianę stolarki okiennej w budynkach szkół, wymianę oświetlenia ulicznego na ledowe czy modernizację miejskiej ciepłowni – powinny rozważyć ubieganie się o świadectwo efektywności energetycznej. Certyfikaty można bowiem sprzedać i w ten sposób uzyskać dodatkowy bonus za energooszczędne działania.

W wielu gminach uposażenie wójta, burmistrza i prezydenta jest na maksymalnym poziomie od 2021 r., ponieważ zamrożona pozostaje kwota bazowa. Samorządowcy domagają się większej swobody w kształtowaniu wynagrodzeń lokalnych włodarzy

Ministerstwo Sportu i Turystyki otwarło 2 kwietnia nabór wniosków do programu "Aktywna Szkoła". Organy prowadzące szkoły publiczne mogą otrzymać środki finansowe m.in. na organizację sportowych zajęć pozalekcyjnych, weekendowych i wakacyjnych. Nabór wniosków odbędzie się w II etapach i zakończy 12 kwietnia 2024.

Wiele gminnych jednostek korzysta z adresów e-mailowych bez odpowiednich zabezpieczeń, a oświadczenia majątkowe są publikowane w BIP zbyt długo. Skala zjawiska jest tak duża, że NIK zapowiedziała już kontrolę wszystkich samorządów

Nowelizacja Ustawy o ochronie małoletnich, która weszła w życie w połowie lutego, zobowiązuje do opracowania i wprowadzenia standardów ochrony małoletnich. Placówki oświatowe przygotowywały się do tego od dawna. Jednak obowiązek ten nie odnosi się jedynie do szkół czy przedszkoli. Także jednostki samorządu terytorialnego są zobligowane do jego realizacji. Czy samorządowi włodarze mają tego świadomość? Czy gminy przygotowały się do wprowadzenia nowych procedur? Jakie kary przewidział ustawodawca dla nieświadomych lub opieszałych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast?

Prezydencki projekt ustawy nakłada na samorządy nowe obowiązki na wypadek zewnętrznego zagrożenia państwa. Przedstawiciele JST pytają o źródła finansowania i wieszczą chaos w zarządzaniu kryzysowym.

Większe wydatki rzeczowe i niska dynamika dochodów pogarszają wyniki JST.

W praktyce niestety do ugód sądowych z udziałem jednostek samorządu terytorialnego nie dochodzi często. To efekt m.in. dużej ostrożności ze strony urzędników. Często słyszy się z ich ust, że lepszy od ugody i tak jest wyrok – bo pozwala uniknąć ewentualnego tłumaczenia się z zarzutów naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Realizacja wyroku to wszak wykonanie zobowiązania wynikającego z dokumentu. Natomiast zawarcie ugody, związane np. z odstąpieniem od części żądań gminy, należy uzasadnić. Nie taki jednak diabeł straszny. Analiza przepisów wskazuje, że przestrzeganie wielu wskazanych w przepisach formalności i spełnienie określonych przesłanek pozwala na zawieranie ugód zgodnych z prawem. Szczególnie dotyczy to ugody sądowej – nad jej poprawnością czuwa przecież sąd powszechny.

Ochotnicze straże pożarne to stowarzyszenia będące jednostkami ochrony przeciwpożarowej. Choć są podmiotami odrębnymi od gmin, to jednak ich wzajemne relacje sprawiają, że są często mylnie postrzegane jako ich część, co z kolei skutkuje błędami zarówno na gruncie wzajemnych rozliczeń, jak i przy ustalaniu praw i obowiązków czy rozliczaniu podatków i opłat lokalnych - pisze Małgorzata Masłowska, prawnik specjalizujący się w tematyce JST. 

Pierwsze adresowane do jednostek samorządu terytorialnego nabory wniosków w programach krajowych i regionalnych już ruszają. Jednak prawdziwy wysyp konkursów rozpocznie się w połowie roku

Za niespełna miesiąc, czyli 15 listopada, minie termin składania projektów uchwał budżetowych oraz projektów uchwał w sprawie wieloletnich prognoz finansowych. Ta powinność zarządów jednostek samorządu terytorialnego wynika z art. 238 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1634; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1964; dalej: u.f.p.). I chociaż obowiązki te nie są niczym nowym dla samorządów wszelkich szczebli, to jednak rokrocznie w projektach uchwał budżetowych, a następnie w samych finalnych uchwałach budżetowych, zdarzają się nieprawidłowości. W poniższym artykule zwracamy uwagę na najczęściej powtarzające się błędy, głównie odwołując się do praktyki nadzorczej regionalnych izb obrachunkowych.

Ministerstwo Finansów jest na finiszu prac nad ustawą, która zmieni sposób finansowania samorządów. Pojawi się subwencja rozwojowa, która zdejmie z samorządów ciężar nowych inwestycji, inaczej też będą liczone ich wpływy podatkowe – powiedział w czwartek wiceminister finansów Jan Sarnowski w Telewizji wPolsce.pl.

Oszczędność to cecha pożądana, zwłaszcza w czasach pandemii, ale nie wszyscy mają komfort selekcji wydatków i możliwość ich dostosowania do trudnej sytuacji gospodarczej. Dotyczy to zwłaszcza jednostek samorządowych, które mają ustawowy obowiązek realizacji wielu czynności służących ogółowi obywateli.