EDUKACJA SZKOLNICTWO WYŻSZE

Już w maju część pracowników publicznych szkół wyższych dostanie podwyżki. Związki zawodowe negocjują, kto otrzyma najwięcej.

Samorządy nie mogą wprowadzać dodatkowych kryteriów przy przyznawaniu zniżek na przejazdy dla studnetów uczących się na polskich uczelniach – tak uważa resort nauki.

Dodatkowe pieniądze na pensje pracowników naukowych trafiły już do uczelni. Ministerstwo nauki liczy, że jeszcze w maju trafią bezpośrednio do pracowników. W tym roku na ten cel z budżetu przeznaczono ponad 900 mln zł. W kolejnych dwóch latach pensje będą podwyższane o kolejne 9 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Ze względu na ustalenie zasad podziału tych środków między uczelnie, przekazywanie pieniędzy będzie trwało krócej niż w tym roku.

Nawet najlepsze uczelnie muszą teraz walczyć o studenta. Niż demograficzny daje się we znaki, spada liczba słuchaczy i tylko najlepsi będą w stanie utrzymać się na rynku.

Szkoły wyższe nie zgadzają się na obniżenie opłaty za rekrutację na studia. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW) zaproponowało, aby nie mogła ona przekraczać 70 zł. To o 15 zł mniej niż w latach ubiegłych. Tak wynika z projektu rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie maksymalnej wysokości za postępowanie związane z przyjęciem na studia na rok akademicki 2013/2014.

Na uczelniach pracownicy nadal zatrudniani są po znajomości. – Konkursy bywają fikcyjne i ustawiane pod konkretne osoby – mówi w wywiadzie dla DGP prof. Barbara Kudrycka, minister nauki i szkolnictwa wyższego. Niektórzy starsi naukowcy utrudniają awans młodszym kolegom, bo obawiają się konkurencji. Zdaniem minister poprawa sposobu zarządzania na uczelniach może zapewnić im awans w światowych rankingach najlepszych szkół wyższych.

Przyznawaniem grantów ze środków budżetowych zajmują się dwie instytucje: Narodowe Centrum Nauki (NCN) oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR). Mogą o nie wnioskować zarówno osoby, które mają tytuły profesorskie, jak i początkujący badacze.

Proponujemy, aby osoby, które otrzymują stypendium rektora, mogły studiować na drugim kierunku studiów za darmo. W obecnym stanie prawnym bezpłatnie z tych studiów mogą korzystać osoby, które spełniają kryteria do jego otrzymywania, czyli faktycznie nie muszą go dostawać. Powoduje to duże trudności interpretacyjne w zakresie wyznaczenia studentów, którzy są zwolnieni z opłaty za drugi kierunek. - mówi Piotr Müller, przewodniczący Parlamentu Studentów RP.

Student, który będzie wnioskował o dofinansowanie w swoim powiecie, ma szansę na szybsze zawarcie umowy o jego przyznanie. W takim przypadku mniejsze jest także prawdopodobieństwo obniżenia pomocy ze względu na liczbę osób ubiegających się o nią (dużą liczbę złożonych dokumentów w tej sprawie).

Resort nauki ograniczył grupę uprawnionych do ubiegania się o zwolnienie z pisania pracy magisterskiej. Osoby uczące się protestują.

Rektorzy czekają na dodatkowe pieniądze, które będą mogli wypłacić pracownikom. W pierwszej kolejności otrzymają je ci, którzy zarabiają najmniej. Profesorowie mogą dostać jedynie symboliczne kwoty.

W ciągu roku prawie o połowę spadła liczba wypłacanych świadczeń za osiągnięcia na studiach. Rzecznik praw obywatelskich (RPO) chce, aby więcej osób było do nich uprawnionych. Jednak zdaniem prokuratora generalnego (PG) zasady przyznawania stypendiów ministra oraz rektora dla najlepszych studentów nie są sprzeczne z konstytucją.

Rektorzy będą gromadzić pieniądze uzyskane ze źródeł pozabudżetowych i nie rozliczać ich w cyklu rocznym. Obawiają się, że zostaną pozbawieni dotacji na płace nauczycieli, którzy uczą na studiach niestacjonarnych.

Placówki naukowe, które prowadzą badania na najniższym poziomie, zostaną pozbawione prawa do wszystkich środków z budżetu państwa.

Uczelnie powinny mieć prawo pobierania opłat za dodatkowe usługi edukacyjne. Ale wszystkie informacje o kosztach kształcenia muszą być dostępne na ich stronach internetowych - uważa dr hab. Daria Lipińska-Nałęcz, podsekretarz stanu w MNiSW.

Orzeczenie o potrzebie udzielenia urlopu na poratowanie zdrowia nauczycielowi akademickiemu będzie wydawał lekarz medycyny pracy. Obecnie wystarczy zaświadczenie lekarza prowadzącego. To prowadzi do nadużyć.