1918

Mówimy o całych pokoleniach kobiet, które walczyły o wolną i niepodległą Polskę - powiedziała wiceminister kultury dziedzictwa narodowego Magdalena Gawin podczas otwarcia wystawy "Podwójnie wolne. Prawa polityczne kobiet 1918" przed Pałacem Tyszkiewiczów-Potockich w Warszawie.

Na przełomie listopada i grudnia do sprzedaży powinna trafić "Encyklopedia Powstania Wielkopolskiego 1918-1919". Publikację przygotowano z okazji celebrowanego w tym roku stulecia wybuchu zwycięskiego zrywu; we wtorek miała ona swoją premierę.

Odzyskanie przez Polskę niepodległości było procesem, na który składało się wiele wydarzeń i postaci. Sprawdź, jak dobrze je znasz.

100 lat temu, 7 listopada 1918 roku, w Lublinie utworzony został Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej – znany również jako rząd Ignacego Daszyńskiego lub rząd lubelski. Już 12 listopada Daszyński przekazał władzę Józefowi Piłsudskiemu.

6 listopada 1918 r. Mniej więcej od tego dnia w Europie zaczyna się częściej mówić i pisać o konieczności powstrzymania bolszewizmu. Również w Polsce, choć u nas uliczne plotki i dziennikarskie doniesienia krążą wokół przewrotu politycznego, bandytyzmu i wciąż niepewnej sytuacji Lwowa. Ludzie mieli prawo być zmęczeni nieustannymi zmianami. Tym bardziej że na polityczny chaos i nieznośną drożyznę nakładały się sprawy pozornie prozaiczne.

Nie możemy zapominać, że nowe państwa pojawiały się też na obszarach bez lokalnych tradycji insurekcyjnych – mówi PAP prof. Krzysztof Kawalec z Uniwersytetu Wrocławskiego. Na 100-lecie niepodległości Dzieje.pl skierowały trzy jednakowe pytania do historyków i filologów badających historię i kulturę XIX i XX w. oraz do szefów instytucji dziedzictwa narodowego.

Wśród przywódców, którzy z początkiem nowego stulecia zaczęli prowadzić Polaków w stronę niepodległości, obrodziło w jednostki wybitne. Jednak kwalifikacje na wodza narodu miał tylko Józef Piłsudski

11 listopada 1918 roku to była symboliczna data, która rozpoczęła proces odzyskiwania przez Polskę niepodległości w różnych miastach i regionach - podkreślają historycy biorący udział w konferencji naukowej "Pierwsze dni niepodległości", która rozpoczęła się w środę w Białymstoku.

Potrzebowaliśmy nie tylko żołnierzy, polityków, ale także ludzi znanych w świecie do propagowania sprawy polskiej; mieliśmy to szczęście, że takim człowiekiem okazał się Ignacy Paderewski - powiedział PAP historyk prof. Janusz Odziemkowski.

Zdjęcia do serialu historyczno-obyczajowego „Drogi Wolności” kręci w Lublinie ekipa filmowa. Serial, opowiadający o 20-leciu międzywojennym, ma być emitowany na antenie TVP 1 od września tego roku.

99 lat temu, 11 listopada 1918 r., w wagonie sztabowym w Compiegne, gdzie mieściła się kwatera marszałka Francji Ferdynanda Focha, podpisano zawieszenie broni pomiędzy aliantami a Niemcami, kończące I wojnę światową. Światowy konflikt, który pochłonął życie prawie 10 mln żołnierzy, radykalnie zmienił oblicze ówczesnego świata.

Na krakowskim Placu Matejki się zaczęło. Wtedy paru moich przyjaciół zostało tam pobitych i aresztowanych - tak o obchodach Święta Niepodległości w 1979 roku, w Krakowie opowiadał PAP Adam Kalita. Wszyscy mieliśmy nadzieję, że zmienimy Polskę - dodał były opozycjonista.

Polska elita była znacznie lepiej przygotowana do uzyskania niepodległości niż Węgrzy. Węgierskie elity były do tego momentu zupełnie niegotowe. Stąd wynikała bezradność w listopadzie 1918 r. – mówi PAP dr István Kovács, autor książki „Cud nad Wisłą i nad Bałtykiem. Piłsudski – Katyń – Solidarność”.