Marceli Sommer

Alternatywa dla Niemiec zebrała prawie 44 proc. głosów w wyborach regionalnych w Saksonii-Anhalt i liczy na możliwość stworzenia swojego pierwszego rządu. Skala zwycięstwa AfD – osiągniętego przy wysokiej frekwencji – jest na tyle duża, że według części komentatorów strategia izolowania tej partii traci rację bytu.

Na trajektorii dekarbonizacji UE wyrasta nieduża, ale jednak „górka”, a osiągnięcie celu na 2030 r. staje się bardziej niepewne. To objaw coraz trudniejszego wyzwania, jakim staje się godzenie ze sobą bezpieczeństwa, konkurencyjności przemysłu i klimatu.

Po jednej stronie najbogatszy Polak, po drugiej – Skarb Państwa. Mimo upływu niemal trzech lat od podjęcia współpracy w Orlen Synthos Green Energy, w nowej konfiguracji politycznej polski projekt SMR nadal grzęźnie w sporach między właścicielami. W jego otoczeniu słychać, że dłuższe trwanie projektu to korzyści dla jednej ze stron.

To jeszcze nie inflacja o skali znanej z 2022 czy 2023 roku. Ograniczenia w dostępie do kluczowych paliw i trudny rok w rolnictwie składają się jednak na obraz podwyższonego ryzyka cenowego w kluczowych sektorach, które w najbliższych kwartałach może rozlać się na całą europejską gospodarkę.

Rok po wprowadzeniu przez UE ułatwień w zakresie wsparcia dla sektorów energochłonnych Polska przymierza się do uruchomienia własnego programu. Na dopłaty do cen energii popłynąć miałoby niespełna 5 mld zł sfinansowane z wyższego podatku CIT dla beneficjentów nadzwyczajnych zysków z rynku energii i paliw.

Nie sprawdziły się jak dotąd katastroficzne prognozy, że blokada cieśniny Ormuz skończy się ropą notowaną po 120 dol. za baryłkę. Ale to nie znaczy, że na rynkach paliw wszystko gra, tylko że problem ogniskuje się gdzie indziej. Na pierwszy plan wybija się kwestia produkcji rafinerii.

Rząd Friedricha Merza daje sobie więcej czasu na decyzję, czy zapowiadane wygaszenie jednego z zagłębi węgla brunatnego do końca dekady będzie możliwe z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego kraju. Możliwe jest co najmniej utrzymanie tych zasobów w rezerwie do 2033 r.

W skali globalnej inwestycje w wydobycie węgla i produkcję energii z „czarnego złota” są coraz silniej skoncentrowane. Ich zasadność ekonomiczna budzi wątpliwości. Wiele wskazuje, że główną rolę odgrywają względy polityczne.