Andrzej Krajewski

Druga wojna światowa wywołała w Europie falę egalitarnych nastrojów. W Wielkiej Brytanii laburzyści połączyli idee państwa opiekuńczego z centralnym zarządzaniem. Premier Clement Attlee znacjonalizował kopalnie węgla, firmy energetyczne, kolej i linie lotnicze. Reformy te szybko podchwycili Francuzi.

Ideę państwa opiekuńczego stworzyli lewicowi idealiści, ale wcielali ją w życie cyniczni pragmatycy, którzy widzieli w tym szansę na wzmocnienie swoich rządów. Wprowadzona w Niemczech rewolucyjna zmiana promieniowała na całą Europę. Do 1914 r. państwowe systemy emerytalne i obowiązkowe ubezpieczenia przyjęły Francja, Wielka Brytania i kilka innych krajów.

Od początku XX w. prezydenci USA uznawali, że mają prawo interweniować w krajach Ameryki Łacińskiej, gdy interesy Stanów Zjednoczonych są zagrożone. Tak się rozpoczęły trzy dekady wojen bananowych.

To, jak zdiagnozowano przyczyny rozbiorów, ukształtowało przywódców II RP. Po czym w oparciu o wnioski z nich płynące próbowali oni stworzyć taką niepodległą Polskę, żeby już nigdy więcej się nie powtórzyły.

Wraz z trzecim rozbiorem 24 października 1795 r. Polska zniknęła z mapy Europy. Legalizacja rozbiorów i demontaż państwa potrwały jednak dłużej

Do Białego Domu wyniosła go wojowniczość. Ale realizując cele, Theodore Roosevelt potrafił zmienić się w gołąbka pokoju godnego Nagrody Nobla

Niemiecka determinacja, by się jednoczyć, była tak wielka, że mimo obaw nikt w 1990 r. nie ośmielił się powstrzymać RFN przed wchłonięciem NRD. Niebagatelną rolę odegrała obawa kanclerza przed masową migracją na Zachód.