kontakty z dzieckiem

Ustalanie kontaktów z dzieckiem po rozwodzie jest jednym z kluczowych elementów postępowania rodzinnego. Choć przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozostają stabilne, praktyka sądów w latach 2022-2025 wykształciła jasne kierunki interpretacyjne, które w 2026 roku będą wciąż aktualne. Poniższy artykuł przedstawia najczęściej stosowane przez sądy modele kontaktów, praktyczne wytyczne wynikające z orzecznictwa, a także wzorcowe rozwiązania, które ułatwiają przygotowanie skutecznego wniosku.

Dziecko nie chce spotkać się z rodzicem, bo boi się kłótni, presji albo po prostu dorasta i potrzebuje przestrzeni dla siebie. Do tej pory prawo pozwalało uszanować jego wolę. Teraz — po nowej uchwale Sądu Najwyższego z 3 października 2025 r. — rodzic może zostać ukarany finansowo mimo sprzeciwu dziecka. Czy to koniec ochrony dzieci przed przymusem związanym z egzekucją kontaktów?

Ministerstwo Sprawiedliwości chce zmienić system karania rodziców, którzy nie wykonują wyroków sądów związanych z wykonywaniem władzy rodzicielskiej. Chodzi m.in. o sytuacje, w których jeden z rodziców izoluje dziecko od kontaktów z drugim. Jak podkreślają stowarzyszenia zajmujące się tym problemem obecny system jest "patologiczny".

Nieprecyzyjna lub nieograniczona wyłącznie do wiadomości specjalnych teza dowodowa od sądu dla opiniodawczego zespołu specjalistów sądowych zwiększa ryzyko, iż powstanie opinia, której baza faktyczna i naukowa okaże się praktycznie nieweryfikowalna.

Rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem nie może utrudniać kontaktów drugiemu rodzicowi, powołując się na brak wyraźnego zapisu o egzekwowaniu jego obowiązków w ugodzie sądowej. To sedno jednej z najnowszych uchwał Sądu Najwyższego.

Uzupełnienie planowanej nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz innych ustaw o regulacje dotyczące opieki naprzemiennej oraz wykonywania kontaktów dziecka i rodzica – o takie działania w wystąpieniu generalnym do ministra sprawiedliwości apeluje rzecznik praw dziecka.

Przy okazji nowelizowania kodeksu rodzinnego i opiekuńczego warto byłoby rozważyć uzupełnienie regulacji, tak by rozwiązać praktyczne problemy pojawiające się w sprawach rodzinnych. Chodzi przede wszystkim o zapobieganie alienacji rodzicielskiej. O takie zmiany apelują prawnicy i organizacje w uwagach do projektu, nad którym pracuje Ministerstwo Sprawiedliwości.