APLIKACJA AKTUALNOŚCI

Dwuletnie szkolenie zawodowe oparte na relacji aplikant – tutor – tak ma wyglądać nowa, alternatywna ścieżka dostępu do zawodu adwokata i radcy prawnego. Wczoraj przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości na spotkaniu z dziekanami wydziałów prawa z całej Polski przedstawili jej koncepcję.

Umożliwienie uczelniom wyższym kształcenie aplikantów prawniczych - przewiduje projekt regulacji, nad którym pracuje resort sprawiedliwości. Uczelnie wyższe są dobrze przygotowane do kształcenia aplikantów - uważa wiceszef MS Marcin Warchoł.

Rozwiązanie testu składającego się ze 150 pytań oraz trzech kazusów z prawa publicznego, prywatnego oraz karnego – przed takimi zadaniami staną tegoroczni pretendenci do aplikacji sądowej i prokuratorskiej.

Dostęp do zawodów prawniczych oraz zasady odbywania aplikacji od dawna stanowią przedmiot kontrowersji, sporów i radykalnych zmian. Na przestrzeni lat obserwowaliśmy liberalizację dostępu do aplikacji adwokackiej i radcowskiej, połączoną ze zwiększeniem kompetencji ministra sprawiedliwości. Dla przyszłych sędziów i prokuratorów utworzono scentralizowany system, odseparowany od modelu kształcenia innych prawników. W zasadzie każda większość polityczna wprowadzała do modelu kształcenia prawników zmiany, konsekwentnie pomijając koncepcję godności sędziego jako korony zawodów prawniczych. Mimo prezentowanych przez lata rozmaitych koncepcji, niezależnie od skali radykalizmu, nikt nie wpadł na pomysł, by praktyczne kształcenie aplikantów zastąpić teoretycznym. Wydawało się, że co do fundamentów, tj. przekonania, iż nauka praktycznego wykonywania zawodu zasadniczo różni się do edukacji uniwersyteckiej, nie ma sporów.

 Praktyka polegająca na niewypłacaniu aplikantom adwokackim i radcowskim wynagrodzenia za wykonywane przez nich obowiązki staje się powszechna – alarmuje w interpelacjach skierowanych do ministra sprawiedliwości oraz ministra rodziny, pracy i polityki społecznej poseł Tomasz Jaskóła (Kukiz’15).

 Nie ma szans, aby koszty aplikacji prawniczych były pokrywane z funduszy, którymi na cele aktywizacji zawodowej dysponują urzędy pracy. Od strony prawnej nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby ze środków funduszu pracy finansowane były egzaminy adwokackie czy też radcowskie.

Na jednej z konferencji, w których niedawno brałem udział, uczestnik panelu – znakomity prawnik zadał zaskakujące pytanie: „Czy uczymy naszych aplikantów odwagi?”. Zapadła cisza...

Minister Sprawiedliwości wskazał termin przeprowadzenia egzaminów wstępnych na aplikację adwokacką, radcowską, notarialną oraz egzaminu konkursowego na aplikację komorniczą na rok 2017. Kandydaci zmierzą się z testem liczącym 150 pytań 30 września 2017 r.

Propozycje unowocześnienia aplikacji i sposobów szkolenia aplikantów ograniczają się dziś przeważnie do wykorzystania e-learningu i webinariów w procesie nauczania.

Osoby z niepełnosprawnością będą mogły się ubiegać o przystąpienie na specjalnych warunkach do wstępnych testów na aplikacje korporacyjne. Taka propozycja pojawiła się w projektach rozporządzeń ministra sprawiedliwości zmieniających zasady przeprowadzania egzaminów.

Komentarz tygodnia

Brak wydłużonego czasu na rozwiązanie zadań na egzaminie wstępnym na aplikacje prawnicze dla osób niepełnosprawnych może powodować ich dyskryminację w dostępie do zawodów prawniczych. Ministerstwo Sprawiedliwości nie dostrzega jednak problemu.

W sobotę 26 września 2015 r. po raz dziesiąty przeprowadzone zostały państwowe egzaminy wstępne na aplikacje: adwokacką, radcowską, notarialną. Ponadto, po raz ósmy odbył się państwowy egzamin konkursowy na aplikację komorniczą.

Radca prawny, adwokat ani notariusz nie odliczą od przychodu wydatków na własną aplikację prawniczą. Mogą natomiast odjąć koszty takiej edukacji poniesione za pracownika. To drugie potwierdza interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 22 kwietnia 2015 r. (nr IBPBI/1/4511-87/15/WRz).

Obowiązujące przepisy nie zakazują aplikantom świadczenia usługi doradztwa prawnego. Jednak prowadzenie działalności pod szyldem „Kancelaria prawna”, zastrzeżone jest jedynie dla prawników, którzy mogą pochwalić się określonym tytułem zawodowym.

Spośród 10 tys. 108 osób, które zgłosiły się do tegorocznych egzaminów, najwięcej - 4 tys. 885 osób - będzie zdawało na aplikację radcowską. Na aplikację adwokacką zgłosiło się 3 tys. 845 kandydatów, notarialną - 820, zaś komorniczą 558.

Z danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że od lat prym w rankingach zdawalności wiedzie Uniwersytet Jagielloński. Znaczenie gorzej radzą sobie z testami absolwenci prywatnych uczelni wyższych.