Jak określić właściwość miejscową sądu pracy

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy Pozew w sprawach z zakresu prawa pracy może zostać – stosownie do wyboru dokonanego przez powoda – wniesiony do sądu: Jest to sąd, w którym pozwany pracodawca ma siedzibę (w przypadku pracodawcy będącego osobą prawną lub innym podmiotem niebędącym osobą fizyczną) albo pozwana osoba fizyczna będąca pracodawcą lub pracownikiem – miejsce zamieszkania. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Nie chodzi przy tym o samo zameldowanie, ale o zamiar stworzenia sobie w danej miejscowości centrum spraw życiowych. Przesłanka miejsca świadczenia pracy jako podstawa do określenia właściwości miejscowej sądu stanowi niewątpliwe udogodnienie dla pracownika. Często bowiem zdarza się, iż siedziba pracodawcy położona jest w znacznej odległości od miejsca świadczenia pracy przez pracownika, które najczęściej znajduje się w pobliżu jego miejsca zamieszkania. Ogólnie przez pojęcie miejsca pracy rozumie się bądź stały punkt w znaczeniu geograficznym, bądź pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju lub w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym ma nastąpić dopełnienie świadczenia pracy. Miejsce świadczenia pracy winno zostać określone w umowie o pracę. Może się jednak zdarzyć tak, iż pracownik świadczył pracę nie tylko w miejscowości oznaczonej w umowie, ale także w innej (innych) miejscowościach. Miejsce pracy może być bowiem określone jako jedno, stałe bądź zmienne, co wynika z charakteru danej pracy. W takiej sytuacji istnieje możliwość wniesienia pozwu do każdego sądu, w którego okręgu praca była (jest lub miała być) wykonywana, choćby przejściowo). Nie chodzi tutaj bowiem o miejsce stałe pracy, ale o jakiekolwiek miejsce, w którym praca jest, była lub też miała być przez pracownika wykonywana. W tym zakresie należy odróżnić pojęcie miejsca pracy od siedziby zakładu pracy. Gdyby podzielić bowiem pogląd, iż zakładem pracy jest miejsce zatrudnienia (wykonywania pracy), to w ostateczności prowadziłoby to do ograniczenia możliwości wyboru sądu do właściwości ogólnej i miejsca wykonywania pracy. Takie założenie nie mogło być jednak zamiarem ustawodawcy, skoro dokonując zmian w kodeksie pracy nie objął tymi zmianami również przepisów kodeksu postępowania cywilnego (por. postanowienie S. A. w Katowicach z 9 października 1996 r., III APz 13/96, OSA 1998/10/38). Omawiana przesłanka dotyczy każdej wewnętrznie wydzielonej jednostki organizacyjnej pracodawcy w rozumieniu art. 3 k.p. (np. filie, oddziały, wydziały itp. por. postanowienie SN z 21 kwietnia 1970 r., I PZ 17/70, OSNC 1970/11/213). Z uprawnienia tego może zatem skorzystać zarówno będący powodem pracownik (były pracownik), jak i pracodawca dochodzący przeciwko pracownikowi roszczeń ze stosunku pracy (uchwała SN z 10 maja 1982 r., II PZP 12/82, OSNCP 1982/11 – 12/159). Istotne jest, aby na przesłankę wyboru sądu miejscowo właściwego (jeśli nie jest to sąd właściwości ogólnej pozwanego) pracownik powołał się już w pozwie, wskazując przykładowo, iż korzysta z możliwości wytoczenia powództwa przed sądem, w okręgu którego praca była wykonywana. Jeśli powód tego nie zrob, sąd pracy może stwierdzić swą niewłaściwość i wydać postanowienie o przekazaniu sprawy do sądu właściwości ogólnej pozwanego.