Piotr Kofta

„Iluzjon” okazuje się powieścią grozy, rzeczą o nieuniknionym osuwaniu się w otchłań. Nagle budzisz się na planie kostiumowego filmu, który ma utrwalać aryjskie wartości, pod nogami plączą ci się reżimowi aktorzy, donosiciele i oficerowie polityczni, twój syn jest fanatycznym członkiem Hitlerjugend, a żona chleje do nieprzytomności, żeby nie musieć tego wszystkiego oglądać na trzeźwo.

Philip K. Dick, dla Emmanuela Carrère'a. jest jak Lovecraft i Dostojewski: podobnie jak oni chciał wiedzieć wszystko, mając przy tym pełną świadomość, że można od tego zwariować. Życie w cieniu takiej wiedzy staje się na swój sposób przeciwżyciem.

Zbawienie przez automatyzację: nic już nie trzeba będzie robić, bo wszystko zrobią za nas roboty, a manna sama spadnie z nieba. Ten, kto temu zaprzecza, jest wstecznikiem, zwolennikiem irracjonalizmu, komunistą. Jest luddystą.

Uśpiwszy rozum, bez obawy otwieramy drzwi potworom niezdolnym nas skrzywdzić, a zarazem unikamy konfrontacji z tymi, które żądają naszego posłuszeństwa. Seryjni mordercy, sadystyczni klawisze, gwałciciele, psychopaci wszelkiej maści zaludniają ekrany i tysiące stron w jedynym celu, jakim jest rozrywka – pisze o literaturze José Ovejero.

Pod koniec 1956 r. „w pewnej kawiarni w La Placie w Argentynie, gdzie grało się w szachy (...), w duszną letnią noc przy piwie” niespełna 30-letni Rodolfo Walsh słyszy, jak ktoś wypowiada zdanie: „Jeden z rozstrzelanych żyje”.

Tajne organizacje stanowią trzon spiskowej historii ludzkości. Opowieści o nich mówią zwykle o nienasyconym głodzie władzy – władzy skrajnie niemoralnej, bo sprawowanej zakulisowo i bez ponoszenia odpowiedzialności. Organizacja z książki Eduardo Mendozy jest jednak inna.

Nawiedzenia antymemetyczną dziwnością nie mają charakteru metafizycznego. Wręcz przeciwnie: chodzi tu o informację traktowaną materialistycznie, jako zespół obiektów zdolnych do fizycznego działania, jak również do ewoluowania i adaptacji – pisze Piotr Kofta.

Aleksander Kaczorowski nie bez powodu nadał swojej książce podtytuł „Życie za zasłoną”. To portret Milana Kundery, który, dojrzawszy i wyzwoliwszy się z młodzieńczego idiotyzmu, pragnie prowadzić nudne życie, ale wszystko, co robi w tym celu, okazuje się groteskowo przeciwskuteczne.

Nie ma jednej kobiety średniowiecza. Jest kalejdoskop odmiennych doświadczeń, sprzecznych pragnień, indywidualnych motywacji i kontrastowych wyborów dokonywanych w różnych epokach, wśród odmiennych okoliczności politycznych, zwyczajów, praw i modeli dziedziczenia.