Marcin Nagórek

Już w pierwszych dniach obowiązywania ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583; dalej: specustawa ukraińska) było wiadomo, że regulację trzeba będzie pilnie nowelizować, by doprecyzować niejasne przepisy i wyjaśnić pominięte kwestie. Apelowały o to głównie jednostki samorządu terytorialnego, na których barki spadało wiele zadań związanych z napływem dużej fali uchodźców wojennych, m.in. zalegalizowanie ich pobytu, nadanie numeru PESEL, zapewnienie pomocy w noclegu i wyżywieniu czy dostępie do szkół dla dzieci. Rzeczywistość pokazała, że JST, by je wykonać, potrzebują wsparcia i dodatkowych rozwiązań prawnych. Dlatego Sejm w ekspresowym tempie nowelizował przepisy dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy - najpierw 23 marca 2022 r. (Dz.U. poz. 682 i 683), a następnie 8 kwietnia 2022 r. (Dz.U. poz. 830). Dla samorządów najważniejsze są te zmiany, które ułatwiają im procedury związane z legalizacją pobytu osób z Ukrainy w Polsce oraz umożliwiają pozyskanie dodatkowych pracowników do wykonywania tych zadań. Ostatnia nowelizacja przewiduje m.in. możliwość kierowania do urzędów gmin pracowników administracji rządowej, którzy na zasadzie wolontariatu pomagają w rejestrowaniu cudzoziemców, oraz incydentalne upoważnienia osób niezatrudnionych w urzędach gmin do realizacji czynności związanych z nadawaniem obywatelom Ukrainy numeru PESEL. Wyjaśnia też pewne procedury związane z przyznawaniem świadczenia 40 zł, finansowaniem zadań przez samorządy czy zbieraniem środków pomocowych na rzecz Ukrainy. W niniejszej publikacji omawiamy te najważniejsze z punktu widzenia JST przepisy.