Eustachy Rylski "Obok Julii" - recenzja

W pierwszym momencie, czytając okładkowy blurb, lekko osłupiałem. Czy to by miało znaczyć, pomyślałem, że Rylski napisał książkę autobiograficzną? Niemożliwe. Nie w tym rzecz, że nie byłby do tego zdolny, ale że w ogóle zechciał. Może chodzi o jakiegoś innego Rylskiego, nie tego, który zawsze przemyślnie krył się za swoją prozą, samemu występując w kamuflażu artysty tworzącego wtedy, gdy ma ochotę opowiedzieć światu ciekawą historię, nigdy zaś po to, by coś z siebie wyrzucić, przetrawić jakieś osobiste traumy? Wkrótce zaspokoiłem swoją ciekawość: „Obok Julii” nie jest powieścią autobiograficzną, choć osobiste doświadczenia Rylskiego, opisane wcześniej choćby w eseju „Biały Lanson” z tomu „Po śniadaniu”, bierze za swój punkt wyjścia.

Mamy gorące lato roku 1963 w poniemieckim miasteczku u stóp Sudetów. Janek Ruczaj, dwudziestolatek pracujący jako dyspozytor w bazie transportowej, wchodzi w dorosłe życie –wkrótce owo życie wystawi tego wielbiciela Hemingwaya i konesera doczesnych przyjemności na parę decydujących prób. Czy można z chłopca stać się facetem bez porządnego rytuału przejścia? Młodzieńcy z grona kumpli Ruczaja nie tyle czekają, aż świat przetestuje ich upozowaną, surową męskość, ile sami szukają okazji, by się sprawdzić. Ale do Ruczaja okazja przychodzi sama: oto w miasteczku zjawia się jego była nauczycielka i niegdysiejsza nastoletnia miłość, piękna, tajemnicza Julia Neider. Prosi Janka, by pomógł jej uciec z kraju przez zieloną granicę, a on się zgadza, bo przecież nie może się nie zgodzić. Klamka zapada, los zostaje wybrany, odtąd wszystko, co się wydarzy, wydarzy się jako konsekwencja tych paru upalnych dni.