Żonę pomagającą mężowi m.in. w obsłudze firmowego sekretariatu czy zdobywaniu nowych zleceń można uznać za osobę współpracującą przy prowadzeniu działalności gospodarczej. W takiej sytuacji istnieje obowiązek zgłoszenia jej do ubezpieczeń społecznych – potwierdził ZUS w odpowiedzi udzielonej przedsiębiorcy.
O interpretację indywidualną wystąpił do ZUS producent wyrobów z drewna, który dotychczas całość sprzedaży wysyłał za granicę, a obecnie próbuje rozkręcić biznes na rynku krajowym. Od lutego 2026 r. pomaga mu w tym żona, pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, która dotychczas nie pracowała i nie była zgłoszona do ZUS. Do jej obowiązków należy m.in. obsługa poczty mailowej, prowadzenie korespondencji z kontrahentami, zdobywanie nowych zleceń i przygotowywanie zamówień do wysyłki. Czas pracy jest zależny od ilości pracy danego dnia – może to być godzina lub osiem godzin dziennie. Wnioskodawca nie zawarł z małżonką umowy o pracę ani żadnej innej umowy o współpracy.
Przedsiębiorca, który sam jest ubezpieczony z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, zapytał ZUS, czy żona powinna zostać przez niego zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba współpracująca. Zakład w odpowiedzi wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której w myśl kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz osoby z nimi współpracujące. Jednocześnie art. 5 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust. 1 i 2 tej samej ustawy stanowią, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne współpracujące z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą, dobrowolnie zaś – ubezpieczeniu chorobowemu na swój wniosek.
Zgodnie zaś z art. 8 ust. 11 przywoływanej ustawy za osobę współpracującą uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
Praca małżonka w firmie bez umowy: obowiązek zgłoszenia i składek
Zakład w odpowiedzi podkreślił, że jeśli małżonek przedsiębiorcy podejmuje aktywność przynoszącą firmie określone dochody, zaś pomoc świadczona przez osobę bliską jest współpracą w rozumieniu ustawy systemowej, to rodzi to obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia. ZUS stoi na stanowisku, że żona wnioskodawcy spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, co oznacza, że należy ją zgłosić do ubezpieczenia.
Decyzja ZUS z 16 kwietnia 2026 r. nr 1524/2026
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu