Dla mechanizmu podzielonej płatności wystarczy jedno nowe konto w ewidencji

Zgodnie z ustawą o VAT mechanizm podzielonej płatności polega na tym, że zapłata kwoty odpowiadającej całości lub części kwoty podatku wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek VAT. Natomiast zapłata całości lub części kwoty odpowiadającej wartości sprzedaży netto wynikającej z otrzymanej faktury jest dokonywana na rachunek bankowy albo rozliczana w inny sposób.

Rachunek VAT jest specjalnym rachunkiem, na który mogą trafiać tylko określone wpłaty. W sytuacji, gdy stan środków na rachunku VAT nie wystarczy na zapłatę VAT wskazanego w komunikacie przelewu, to w celu realizacji przelewu bank brakującą różnicę pokryje z rachunku rozliczeniowego nabywcy towarów (usług). W przypadku braku środków na rachunku rozliczeniowym bank nie zrealizuje przelewu.

Wdrożenie mechanizmu podzielonej płatności pociągnęło za sobą także zmiany w ustawie o rachunkowości. Kwota zgromadzona na wyodrębnionym koncie służącym do obsługi split payment będzie wykazywana w dodatkowych informacjach i objaśnieniach do bilansu.

Do realizacji mechanizmu podzielonej płatności ‒ z punktu widzenia zasad rachunkowości ‒ wskazane jest wydzielenie w księgach rachunkowych dodatkowego konta analitycznego „Rachunek VAT” do konta 13 „Rachunek bankowy”. Nie ma natomiast potrzeby wprowadzania innych dodatkowych kont.

Do 1 lipca br. w polityce rachunkowości należy wprowadzić opis tego konta. Trzeba podać, co może go zasilać i obciążać. I tak wydzielony rachunek VAT mogą zasilać:

1) zapłata kwoty VAT wynikającej z wystawionej faktury dokonana przez nabywcę przy użyciu komunikatu przelewu, a także zwrot VAT wynikający z otrzymanej faktury korygującej zmniejszającej dokonany przez sprzedawcę przy użyciu komunikatu przelewu;

2) zapłata VAT wynikająca z rozliczenia wewnątrzwspólnotowego nabycia paliw silnikowych wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o VAT dokonana przy użyciu komunikatu przelewu – chodzi tu o wpłaty VAT dokonywane na rzecz zarejestrowanego odbiorcy lub podatnika prowadzącego skład podatkowy przez podmiot, na rzecz którego nabycie jest dokonywane;

3) przekazanie środków z innego rachunku VAT posiadacza rachunku VAT prowadzonego w tym samym banku;

4) zwrot podatku wynikający z deklaracji VAT dokonany przez US.

Z kolei obciążać wydzielony rachunek bankowy VAT mogą następujące operacje:

1) zapłata VAT wynikająca z otrzymanej faktury lub zapłata VAT wynikająca z wystawionej faktury korygującej zmniejszającej;

2) zapłata VAT wynikającego z deklaracji VAT, zapłata dodatkowego zobowiązania podatkowego, odsetek za zwłokę od tych zobowiązań, a także realizacja zajęcia na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego dotyczącego egzekucji należności z tytułu VAT;

3) zapłata VAT wynikającego z rozliczenia WNT paliw silnikowych wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o VAT dokonana przez ich nabywcę na rzecz zarejestrowanego odbiorcy lub podatnika prowadzącego skład podatkowy, przy użyciu komunikatu przelewu;

4) w przypadku otrzymania nienależnego przelewu (za fakturę, której odbiorca przelewu nie jest wystawcą) – zwrot błędnie otrzymanego przelewu;

5) przekazanie środków na rachunek wskazany przez podatnika na podstawie zgody wydanej przez naczelnika urzędu skarbowego.

Ujęcie w księgach rachunkowych zakupu towarów (usług) u nabywcy stosującego mechanizm podzielonej płatności może być następujące:

1) faktura dokumentująca zakup towarów (usług): strona Wn konto 30 „Rozliczenie zakupu” (wartość netto), strona Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne ‒ VAT naliczony” (wartość VAT) oraz strona Ma konto 210 Rozrachunki z dostawcami” (wartość brutto),

2) zapłata za fakturę (zgodnie z komunikatem przelewu): strona Wn konto 21 „Rozrachunki z dostawcami” ‒ wartość brutto oraz strona Ma konto 13-0 „Rachunek bankowy” (kwota netto) i strona Ma konto 13-1 „Rachunek bankowy VAT” (kwota VAT naliczony).

Księgowania dotyczące sprzedaży towarów (usług) mogą być ujęte w księgach rachunkowych następująco:

1) faktura VAT dotycząca sprzedaży towarów: strona Wn konto 20 „Rozrachunki z odbiorcami” (wartość brutto) oraz strona Ma konto 73 „Sprzedaż towarów” (wartość netto) i strona Ma konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne” (VAT należny),

2) wpływ zapłaty na rachunek bankowy: strona Wn konto 13-0 „Rachunek bankowy” (wartość netto) i strona Wn konto 13-1 „Rachunek VAT” (kwota VAT) oraz strona Ma konto 20 „Rozrachunki z odbiorcami” (kwota brutto).

Wpłatę podatku zgodnie z deklaracją VAT-7 (nadwyżka podatku należnego nad naliczonym) do urzędu skarbowego księguje się następująco: strona Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne” oraz strona Ma konto 13-1 „Rachunek VAT”.

W sytuacji gdy stan środków pieniężnych na rachunku bankowym VAT będzie niewystarczający w celu realizacji przelewu bank pokryje różnicę z rachunku bieżącego jednostki. W przypadku braku środków na rachunku bieżącym przelew podatku VAT nie zostanie zrealizowany.

Środki pieniężne z rachunku VAT mogą zostać przelane na rachunek wskazany przez podatnika. Możliwość taka jest uzależniona od zgody naczelnika US. W ciągu 60 dni naczelnik US wydaje postanowienie w zakresie możliwości przelania środków z rachunku VAT na rachunek wskazany we wniosku. Decyzja odmowna może być spowodowana zaległościami podatkowymi podatnika w podatku VAT lub istnieniem uzasadnionej obawy powstania zaległości podatkowej lub nałożenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. W przypadku zgody na przelew środków z rachunku VAT na rachunek wskazany przez podatnika informacja taka jest przekazywana przez US bezpośrednio do banku prowadzącego rachunek VAT.

Ponieważ środkami pieniężnymi z rachunku dedykowanego podatnik nie będzie mógł swobodnie dysponować, to w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego wskazane byłoby poinformowanie o wartości środków pieniężnych zgromadzonych na tym rachunku. 

 

Komunikat przelewu 

Nabywca ujmuje fakturę za zakup materiałów:

a) kwota brutto 246 zł strona Ma konto 21 „Rozrachunki z dostawcami”,

b) kwota netto 200 zł strona Wn konto 30 „Rozliczenie zakupów”,

c) kwota VAT 46 zł strona Wn konto 22 „Rozrachunki publicznoprawne”.

Następnie dokonuje przelewu za fakturę (zakup materiałów) zgodnie z poniższym komunikatem przelewu:

‒ opłacana kwota VAT: 46 zł

‒ opłacana kwota brutto: 246 zł

‒ numer faktury: FV nr 18/2018

‒ NIP wystawcy faktury: 1231231212.

 

Bank sprzedawcy po otrzymaniu kwoty brutto 246 zł na rachunek bieżący (a), przeleje kwotę VAT wynikającą z komunikatu przelewu 46 zł na rachunek VAT sprzedawcy (b). Na jego rachunku bieżącym zostanie kwota netto 200 zł.

 

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 395 ze zm.).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 poz. 1221 ze zm.).