Spuścizna Daniela Obajtka w rękach ministra Budki

Głównym celem działań odchodzącego prezesa było zgromadzenie aktywów paliwowych kontrolowanych przez państwo w jednej firmie. Orlen najpierw przejął Lotos, swojego głównego konkurenta, a później PGNiG, faktycznego monopolistę na krajowym rynku gazu. Walne zgromadzenie zostało zwołane po to, żeby wypełnić zobowiązania, jakie przed Orlenem postawił Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyrażając zgodę na przejęcie PGNiG. Warunkiem, jaki musi spełnić Orlen, jest zbycie „w sposób trwały i nieodwracalny” kontroli nad firmą Gas Storage Poland, zarządzającą systemem magazynowania gazu ziemnego. Nabywcą tych aktywów, który musiał być zaakceptowany przez UOKiK, ma być państwowa firma Gaz-System.

Jeśli zatem słowa krytyki kierowane w kierunku Daniela Obajtka przez polityków Koalicji 15 października, m.in. za zabicie konkurencji na krajowym rynku paliw, miały w sobie jakiś element troski o los klientów Orlenu, to na dzisiejszym walnym zgromadzeniu Skarb Państwa może zagłosować przeciw sprzedaży Gas Storage Poland. To z automatu nie doprowadzi do ponownego rozdzielenia Orlenu z PGNiG, ale byłoby sygnałem, w którym kierunku rząd Donalda Tuska zamierza działać. 

Nie wiemy, jak bardzo, w rok po faktycznym jej przeprowadzeniu, posunęła się integracja Orlenu i PGNiG. Być może rozdzielenie obydwu firm nie jest już możliwe, a może koszty takiej operacji są zbyt wysokie. Zresztą odwrócenie tej transakcji nie zmieni sytuacji odbiorców gazu na krajowym rynku. Nie ma bowiem dla nich większego znaczenia, czy dostawca nazywa się Orlen, czy PGNiG – i tak są w złej sytuacji. Bo faktyczny monopol na tym rynku ustanowiły nie przegrupowania kapitałowe, ale przyjęte za czasów Zjednoczonej Prawicy przepisy, dotyczące magazynowania gazu przez działające na rynku firmy. W listopadzie 2023 r. Komisja Europejska skierowała do Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciw Polsce „w związku ze środkami nakładającymi dodatkowe koszty w transgranicznym handlu gazem”.