Od 1 września 2026 roku 45-minutowe lekcje mają odejść w zapomnienie. Pomysł przygotowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej dotyczy na razie tylko jednego przedmiotu. Niektórzy widzą w nim jednak zapowiedź głębszych zmian.
Zamiast trzech krótkich spotkań tygodniowo – uczniowie spędzą na niej nawet trzy godziny w jednym bloku lekcyjnym podczas lekcji przyrody. Zmiana dotyczy klas IV-VI szkoły podstawowej. Wielu rodziców zadaje sobie pytanie, czy to początek większej rewolucji?
Lekcje będą krótsze. Kiedy szkoły czeka zmiana?
W przyszłym roku szkolnym (2026/2027) lekcje przyrody w klasach IV-VI odbywać się będą nowej formule. Pierwszą zmianą jest fakt, że przedmiot wróci po kilkuletniej przerwie, druga zmiana to fakt, że nie powróci w tradycyjnym podziale godzin.
Nauczyciele sami zdecydują, czy zajęcia odbędą się jako jeden długi blok, czy w innej, elastycznej formie.
Celem zmiany jest stworzenie przestrzeni na działania praktyczne, co do tej pory ze względu na tradycyjny podział było trudne do przygotowania. Uczniowie będą mogli poświęcić się eksperymentom, pracy w terenie i rozwijaniu umiejętności współpracy. Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer tłumaczyła w Polskim Radiu, że chodzi o to, „by uczniowie mieli czas na obserwacje, eksperymenty, a także współpracę w grupach”.
„Reforma26. Kompas Jutra” – nowa podstawa programowa w szkołach
Nowa podstawa programowa nosi nazwę „Reforma26. Kompas Jutra” i zakłada nie tylko zmianę sposobu prowadzenia lekcji, ale też wprowadzenie tzw. tygodnia projektowego. W jego trakcie uczniowie będą realizować większe przedsięwzięcia i prezentować ich efekty.
Co ważne – projekty będą mogły łączyć nie tylko różne przedmioty, ale i klasy czy nawet całe roczniki. Ma to pobudzać kreatywność, uczyć pracy w zespole i pozwalać na szersze spojrzenie na omawiane zagadnienia.
Nauka w polskich szkołach jak w Walii, Irlandii i Australii
Resort edukacji nie kryje, że inspiracji szukał za granicą. W Walii, Irlandii i Australii lekcje przyrody w dużej mierze opierają się na doświadczeniach, badaniach terenowych i praktyce. Zamiast uczenia się z podręcznika – uczniowie działają, sprawdzają, obserwują i wyciągają wnioski.
– Taki system może być dla uczniów ogromną szansą na realne „dotknięcie” nauki, a nie tylko uczenie się jej z podręcznika – mówi pani Anna, nauczycielka chemii z Warszawy. – Wydłużony czas lekcji pozwoli spokojnie przeprowadzić doświadczenia od początku do końca i omówić wyniki, co w tradycyjnym 45-minutowym schemacie bywa niemożliwe – dodaje.
Entuzjazm nie dla wszystkich. W szkołach nie brakuje obaw
Choć część pedagogów widzi w tej reformie ogromny potencjał, to nie brakuje też głosów obaw. Związek Nauczycielstwa Polskiego ostrzega, że połączenie elementów biologii, chemii, geografii, a nawet fizyki w jeden przedmiot może skończyć się redukcją etatów, szczególnie w mniejszych miejscowościach.
Łączenie godzin i etatów w małych szkołach będzie trudne, a w niektórych wręcz niemożliwe – alarmują związkowcy. Problemem może być też brak odpowiedniego zaplecza, bo w wielu placówkach po pandemii zlikwidowano pracownie chemiczne. To utrudni prowadzenie eksperymentów, które są kluczowym elementem nowej formuły.
MEN odpowiada: reforma w szkołach jest przemyślana
Ministerstwo zapewnia, że przygotowało się na te wyzwania. Podkreśla, że zmiany będą wdrażane niezależnie od rotacji kadrowych w resorcie. Działa już specjalna strona internetowa reforma26.men.gov.pl, na której można śledzić postępy prac i zapoznawać się z materiałami dla nauczycieli.
Wiceminister Lubnauer przekonuje, że nowa formuła da uczniom narzędzia do lepszego rozumienia świata i rozbudzi ich ciekawość. Jeśli reforma okaże się sukcesem, nie wyklucza się, że podobne rozwiązania mogą objąć w przyszłości także inne przedmioty.
Początek edukacyjnej rewolucji w polskich szkołach?
Odejście od sztywnego 45-minutowego rytmu lekcji w polskiej szkole to zmiana, jakiej nie było od dekad. Dla jednych to szansa na prawdziwe, angażujące zajęcia i rozwój umiejętności praktycznych. Dla innych – zagrożenie dla stabilności zatrudnienia i kolejny eksperyment na uczniach.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu