Przedsiębiorcy zatrudniający cudzoziemców muszą przygotować się na istotne zmiany, które zredefiniują proces legalizacji pracy. Opublikowany 13 sierpnia 2025 r. projekt rozporządzenia resortu pracy znacząco rozszerza listę dokumentów potrzebnych do uzyskania zezwolenia. W zamian za nowe obowiązki pracodawcy otrzymają jedno – zniknie uciążliwy test rynku pracy. To odpowiedź legislacyjna na nową ustawę o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom, która weszła w życie 1 czerwca 2025 r.
Konieczność wydania nowego aktu wykonawczego wynikała nie tylko ze zmiany ustawy, ale również z potrzeby uporządkowania chaosu, który powstał w urzędach pracy. Po wejściu w życie nowych przepisów zmianie uległy przesłanki, na podstawie których urzędnicy mogą odmówić zgody na zatrudnienie. Jak sygnalizowała w piśmie do resortu Konfederacja Lewiatan, w efekcie poszczególne urzędy zaczęły na własną rękę, w sposób niejednolity, określać katalog wymaganych dokumentów. Nowe rozporządzenie ma ukrócić te praktyki i wprowadzić jeden, przejrzysty standard w całym kraju.
Nowe oświadczenia przy zatrudnianiu cudzoziemców
Pracodawcy muszą przygotować się na więcej formalności, które mają na celu dokładniejszą weryfikację zarówno ich samych, jak i przyszłych pracowników. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie obowiązku dołączenia do wniosków trzech kluczowych oświadczeń. Przedsiębiorca będzie musiał w nich potwierdzić, że posiada środki finansowe na pokrycie zobowiązań wynikających z zatrudnienia, co ma zapobiegać tworzeniu fikcyjnych etatów przez niewypłacalne podmioty. Ponadto będzie musiał złożyć oświadczenie o niekaralności cudzoziemca oraz zagwarantować mu wynagrodzenie porównywalne z pensjami innych pracowników, co z kolei ma chronić rynek przed dumpingiem płacowym. To nie wszystko – zmieni się także wymóg dotyczący paszportu. Zamiast dotychczasowej kopii stron z danymi osobowymi, konieczne będzie przedłożenie skanów wszystkich wypełnionych stron ważnego dokumentu podróży. Pozwoli to urzędnikom na wgląd w historię podróży cudzoziemca i posiadane przez niego wizy.
Więcej formalności
Znacząco rozszerzy się również katalog załączników wymaganych przy składaniu oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, które w założeniu miało być uproszczoną procedurą. Nowe przepisy zakładają, że do oświadczenia trzeba będzie dołączyć dodatkowe dokumenty, takie jak dokument od pracodawcy użytkownika w przypadku agencji pracy tymczasowej czy dokumenty potwierdzające kwalifikacje, jeśli praca ma być wykonywana w zawodzie regulowanym. To wyraźny sygnał, że ustawodawca dąży do uszczelnienia i sformalizowania tej ścieżki zatrudnienia. Zmiana dotknie także pracodawców zatrudniających do prac sezonowych. Przy składaniu wniosku o przedłużenie zezwolenia na taką pracę konieczne będzie dołączenie kopii umowy zawartej z cudzoziemcem, co da organom możliwość weryfikacji warunków zatrudnienia jeszcze przed wydaniem zgody.
Koniec z testem rynku pracy
Mimo generalnego trendu zwiększania liczby dokumentów, projekt wprowadza jedną, bardzo istotną zmianę na korzyść przedsiębiorców. Jest nią rezygnacja z wymogu dołączania informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalne rejestry bezrobotnych. Likwidacja tzw. testu rynku pracy, który często był postrzegany jako czasochłonna formalność, to postulat od dawna podnoszony przez organizacje pracodawców.
Jak czytamy w uzasadnieniu projektu, rozbudowa katalogu dokumentów jest konieczna, by urzędy mogły skutecznie weryfikować nowe, szersze przesłanki odmowy wydania zezwolenia. Jednocześnie resort pracy zapewnia, że procedury ułatwi ich postępująca elektronizacja. W nowym systemie teleinformatycznym przedsiębiorca po wybraniu odpowiedniego typu wniosku otrzyma precyzyjną, zindywidualizowaną informację, jakie dokumenty musi załączyć w swojej konkretnej sprawie. Ma to być cyfrowe wsparcie w przejściu przez bardziej skomplikowane, ale docelowo bardziej przejrzyste procedury. Rozporządzenie ma wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu.