Opłata adiacencka jest uregulowana w ustawie o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.). Ustalana jest w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, np. wskutek budowy urządzeń infrastruktury technicznej, w tym drogi.

Zgodnie z art. 144 u.g.n. właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy infrastruktury poprzez wnoszenie opłat adiacenckich na rzecz gminy. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 11 lipca 2023 r. (sygn. akt II SA/Bk 166/23) nałożenie opłaty jest możliwe, gdy doszło do budowy drogi od podstaw albo istotnego ulepszenia parametrów drogi już istniejącej.

W opisanym stanie faktycznym samo naliczenie opłaty wydaje się więc co do zasady dopuszczalne. Spór dotyczy jednak nie jej podstawy, lecz terminu zapłaty.

Kiedy decyzja SKO staje się ostateczna?

Zgodnie z art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.

W opinii WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyrażonej w wyroku z 22 kwietnia 2020 r. (II SA/Go 26/20) decyzja organu odwoławczego jest ostateczna nie z chwilą jej wydania, lecz z chwilą doręczenia stronie. Dopiero to powoduje, że decyzja wywołuje skutki prawne.

Z kolei zgodnie z art. 148 ust. 1 u.g.n. obowiązek wniesienia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. W przypadku zwłoki stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego. Na tym etapie można by więc przyjąć, że termin rzeczywiście wynosi 14 dni od doręczenia decyzji SKO. Jednak to nie wyczerpuje analizy.

Szczególna regulacja

W sprawach objętych działem III u.g.n., do których należy opłata adiacencka, zastosowanie ma również art. 9 tej ustawy. Przewiduje on, że wykonanie decyzji następuje dopiero po upływie 14 dni od dnia, w którym bezskutecznie upłynął 30-dniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jeżeli skarga zostanie wniesiona, organ wstrzymuje z urzędu wykonanie decyzji.

W praktyce oznacza to, iż decyzja organu odwoławczego nie może być wykonana wcześniej niż po upływie 44 dni od dnia jej doręczenia stronie [J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. 8, 2023].

Oznacza to, że nawet bez składania skargi do sądu administracyjnego sam upływ 30-dniowego terminu na jej wniesienie wydłuża moment, w którym decyzja może zostać wykonana.

Wniosek dla przedsiębiorcy

W opisanej sytuacji decyzję wydało SKO jako organ odwoławczy. W takim przypadku zastosowanie ma art. 9 u.g.n. Oznacza to, że wykonanie decyzji, a więc obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej powstaje po 44 dniach od doręczenia decyzji SKO. Dopiero po bezskutecznym upływie tego terminu gmina może traktować należność jako wymagalną i naliczać odsetki. ©℗

Podstawa prawna

art. 9, art. 144, art. 148 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1145; ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1077)

art. 16 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691)