zmiana prawa - Rząd zgodził się na likwidację Komisji do Spraw Układów Zbiorowych Pracy. Na wczorajszym posiedzeniu przyjął projekt nowelizacji kodeksu pracy w tej sprawie.
Zanim minister pracy rozszerzy w drodze rozporządzenia stosowanie ponadzakładowego układu zbiorowego na pracowników zatrudnionych u pracodawcy nieobjętego żadnym układem, zgodne z art. 24118 kodeksu pracy, musi to skonsultować także z Komisją do spraw Układów Zbiorowych Pracy. Ta jednak funkcjonuje niemal wyłącznie na papierze w kodeksie pracy. Od marca 2002 r. jej zadania przejął bowiem działający w ramach Komisji Trójstronnej zespół problemowy do spraw prawa pracy i układów zbiorowych. Dlatego resort pracy chce likwidacji komisji układowej.
Jest to tym bardziej uzasadnione, że zmniejsza się liczba zawieranych ponadzakładowych układów zbiorowych pracy. W 2002 roku zawarto ich 14 i 19 protokołów dodatkowych do nich. Natomiast w 2003 roku zaledwie sześć. Od 2005 roku zawierany jest jeden ponadzakładowy układ zbiorowy pracy.
Od 1995 roku do końca 2007 roku w Polsce zawarto 167 takich układów. Objętych jest nimi około 500 tys. pracowników zatrudnionych u ponad 3 tys. pracodawców.
Układy zbiorowe pracy są szczególnym rodzajem porozumień zawieranych pomiędzy pracodawcami a związkami zawodowymi reprezentującymi pracowników. Określają one przede wszystkim warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń dla pracowników oraz innych osób objętych układem.
Możliwe jest zawieranie układów zakładowych (przez pracodawcę i zakładową organizację związkową) oraz ponadzakładowych (przez ponadzakładowy związek zawodowy i organizację pracodawców reprezentującą zrzeszonych w niej pracodawców).
Zgodnie z kodeksem pracy, z inicjatywą rozpoczęcia rokowań w sprawie zawarcia układu zbiorowego pracy może wystąpić:
  • zakładowa organizacja związkowa lub pracodawca - w przypadku układów zakładowych, oraz
  • ponadzakładowa organizacja związkowa lub organizacja pracodawców - w przypadku układów ponadzakładowych. Do końca 2008 roku prawo to ma także m.in. minister pracy.
Strona, która jest uprawniona do zawarcia układu pracy, nie może odmówić drugiej stronie podjęcia rokowań. Szczególnie gdy te mają na celu zawarcie układu dla pracowników dotąd nim nieobjętych albo gdy zmiana układu jest uzasadniona pogorszeniem sytuacji finansowej pracodawcy lub pracowników.
Co więcej, strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić wszczęcia rokowań także wtedy, gdy żądanie to zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem okresu, na jaki układ został zawarty, lub po dniu wypowiedzenia układu.
IZABELA RAKOWSKA-BOROŃ
izabela.rakowska@infor.pl