Tak wynika z odpowiedzi udzielonej przez biuro pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych (BON) na oświadczenie Andrzeja Kobiaka, senatora KO. Zadał on w nim pytanie dotyczące interpretacji art. 19 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 913 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pracownikowi z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Nabywa on do niego prawo po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia do jednego z wymienionych stopni niepełnosprawności.

Zmiana interpretacji przepisów w sprawie dodatkowego urlopu

Jednocześnie art. 66 ustawy przewiduje, że w sprawach nieunormowanych jej przepisami stosuje się przepisy kodeksu pracy (k.p.). Jednym z nich jest art. 1551 k.p., który zakłada stosowanie zasady proporcjonalnego rozliczania urlopu za rok, w którym następuje rozwiązanie umowy o pracę. Okazuje się jednak, że w ostatnim czasie inne stanowisko w tej sprawie zaczęła przedstawiać Państwowa Inspekcja Pracy (PIP). W swoich wystąpieniach pokontrolnych u pracodawców wskazuje bowiem, że zasada proporcjonalności wynikająca z art. 1551 k.p. nie dotyczy pierwszego dodatkowego urlopu niepełnosprawnego pracownika. Takie podejście skutkuje tym, że jeśli na przykład taka osoba nabyła do niego prawo 12 lutego 2025 r. i rozwiązała stosunek pracy z pracodawcą 31 marca 2025 r., to o ile do tego dnia nie wykorzystała dodatkowych 10 dni wolnego, to zdaniem PIP pracodawca ma obowiązek wypłacić takiemu pracownikowi ekwiwalent pieniężny za wszystkie te dni, zamiast jego wypłaty w oparciu o zasadę proporcjonalności. Senator Kobiak zwraca uwagę, że zmiana ugruntowanej interpretacji art. 19 ustawy o rehabilitacji przez PIP rodzi dodatkowe koszty po stronie pracodawców, dlatego postanowił zapytać BON, czy taka ich wykładnia jest właściwa.

Dodatkowy urlop udzielany proporcjonalnie

Biuro w swojej odpowiedzi wyjaśnia, że w razie uzyskania po raz pierwszy prawa do dodatkowego urlopu z tytułu zaliczenia do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności, pracownik nabywa 10 dni wolnego, bez względu na moment roku, w którym nabywa to uprawnienie. Urlop ten będzie zaś udzielony proporcjonalnie do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy w roku otrzymania do niego prawa.

- Z odpowiedzi BON można wysnuć wniosek, że to nowe, zmienione stanowisko PIP w kwestii rozliczania pierwszego dodatkowego urlopu nie jest prawidłowe – mówi Mateusz Brząkowski, radca prawny z Kancelarii Axelo Ostrowski Domagalski i Wspólnicy.

Dodaje, że interpretacja stosowana przez inspekcję rodzi kolejne wątpliwości chociażby w sytuacji, gdy pracownik ze wspomnianego przykładu podjąłby np. od 1 czerwca 2025 r. pracę u innego pracodawcy. Nie wiadomo, czy wtedy z uwagi na uzyskanie ekwiwalentu za całe 10 dni niewykorzystanego urlopu w poprzednim zakładzie pracy, w ogóle nie mógłby z nich skorzystać u nowego pracodawcy w 2025 r., bo do tej pory obowiązywała interpretacja, że również w takich sytuacjach dodatkowy urlop jest udzielany proporcjonalnie.