Urząd miasta, ustalając 60-dniowy termin płatności, powołuje się na ogólną zasadę prawa cywilnego pacta sunt servanda, wyrażoną m.in. w art. 354 kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią, a wierzyciel – współdziałać przy jego wykonaniu.

Zamówienia publiczne: terminy płatności

W orzecznictwie podkreśla się, że umowa korzysta z ochrony prawnej, a wynikające z niej roszczenia powinny być respektowane przez kontrahenta (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt I ACa 716/19). Nie oznacza to, że każda umowna regulacja terminów płatności jest dopuszczalna. W określonych obszarach ustawodawca wprowadził bowiem ograniczenia chroniące płynność finansową przedsiębiorców, w tym wykonawców realizujących zamówienia publiczne.

Takim szczególnym reżimem jest ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (dalej: u.p.n.o.t.h.). Zgodnie z jej art. 4 pkt 1 transakcją handlową jest umowa, której przedmiotem jest odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, jeżeli strony zawierają ją w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

W orzecznictwie podkreśla się, że pojęcie dostawy towarów należy interpretować szeroko – jako każde świadczenie mające mierzalną wartość ekonomiczną. Tak np. uznał Sąd Okręgowy w Szczecinie w wyroku z 26 maja 2022 r. (sygn. akt VIII GC 160/21). Nie ma więc wątpliwości, że dostarczanie materiałów biurowych do urzędu miasta w ramach przetargu stanowi transakcję handlową w rozumieniu tej ustawy.

Terminy płatności według k.s.h.

Kluczowe znaczenie ma art. 8 u.p.n.o.t.h., w szczególności jego ust. 2 i 4. Z przepisów tych wynika, że:

  • termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 30 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi;
  • wyjątek od powyższej regulacji dotyczy jedynie transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym – wówczas termin ten może wynosić maksymalnie 60 dni;
  • jeżeli w umowie ustalono termin dłuższy niż 30 dni, wierzycielowi – po upływie 30 dni – przysługują ustawowe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Ważne

Oznacza to, że w relacji przedsiębiorca – urząd miasta ustawowy maksymalny termin zapłaty wynosi 30 dni, a nie 60 dni.

Potwierdza to wystąpienie pokontrolne Regionalnej Izby Obrachunkowej w Lublinie z 17 września 2025 r. (znak RIO.II.600.31.2025). RIO zakwestionowała ustalenie w umowie terminu zapłaty wynagrodzenia wykonawcy na okres dłuższy niż 30 dni i jednoznacznie nakazała stosowanie ustawowego 30-dniowego terminu płatności. ©℗

Podstawa prawna

art. 354 kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071)

art. 8 ust. 2 i 4 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1790)