Połączone komisje ustawodawcza oraz praw człowieka i praworządności nie przyjęły wniosku senatora Marka Komorowskiego (PiS) o odrzucenie noweli. Za odrzuceniem noweli głosowało 3 senatorów, przeciw było 10.

Wniosek o przyjęcie nowelizacji bez poprawek złożyli szefowie obu komisji: Krzysztof Kwiatkowski (KO) oraz Marcin Karpiński (Lewica). Za wnioskiem głosowało 10 senatorów, przeciw było 3.

Nowelizacja trafi teraz na obrady Senatu, który rozpocznie debatę w środę przed południem.

W środę komisje kontynuowały wtorkowe posiedzenie. Komisje obradowały wówczas przez ponad dwie godziny nad przyjętą przez Sejm w ubiegłym tygodniu nowelizacją ustawy o KRS i powiązaną z nią nowelą Kodeksu wyborczego.

Komisja nie przyjęła w środę żadnych zgłaszanych poprawek do noweli. Zgłaszało je między innymi Biuro Legislacyjne, które proponowało usunięcie przepisu określającego warunki, jakie należy spełnić, by móc kandydować do sędziowskiej części KRS (m.in. 10-letni staż sędziowski i 5-letni staż na stanowisku obecnym).

Nowelizacja ustawy o KRS i powiązana z nią nowela Kodeksu wyborczego były procedowane w Sejmie w przyspieszonym tempie – pierwsze czytanie odbyło się 21 stycznia, zaś do przyjęcia noweli przez Sejm doszło 23 stycznia wieczorem.

Główna zmiana wprowadzana przez nowelę zakłada, że 15 sędziów – członków KRS będzie wybieranych w bezpośrednich i tajnych wyborach - organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą - przez wszystkich sędziów, a nie – jak dotychczas – przez Sejm. Według MS chodzi o odebranie politykom wpływu na Radę i oddanie go środowisku sędziowskiemu, co ma przywrócić jej niezależność.

W nowo ukształtowanej Radzie ma być reprezentacja wszystkich rodzajów i szczebli sądów. W KRS mają się znaleźć reprezentanci sędziów sądów powszechnych - apelacyjnych, okręgowych i rejonowych, sądu wojskowego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Do KRS mogliby kandydować też sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem orzeczniczym i co najmniej 5-letnim w sądzie, w którym orzekają. Oznacza to, że mogłyby to być także niektóre osoby awansowane do sądu wyższej instancji ponad pięć lat temu już z udziałem KRS w jej obecnym kształcie. Czynne prawo wyborcze będą mieli wszyscy sędziowie. Dodatkowo, poprzez utworzoną Radę Społeczną przy KRS, ma być realizowana transparentna dla obywateli kontrola działania KRS. Ustawa nie skraca kadencji obecnej Rady.

Nowelizacja jest drugim podejściem obecnie rządzącej koalicji do zreformowania KRS. Pierwsza nowelizacja ustawy o Radzie – przygotowana jeszcze przez poprzedniego szefa MS Adama Bodnara – została uchwalona latem 2024 r. Wówczas jednak założono, że obecni sędziowie z Rady mieliby stracić mandaty. Nowi mieli zostać wybrani do KRS przez wszystkich sędziów w Polsce, ale prawo do kandydowania na członka KRS nie przysługiwało sędziom, którzy nimi zostali po 2017 r. Tamtą nowelizację dotyczącą KRS ówczesny prezydent Andrzej Duda przed podpisaniem skierował do Trybunału Konstytucyjnego. W listopadzie ub.r. TK orzekł, że nowelizacja była niekonstytucyjna.

Jak zagłosowały komisje ustawodawcza oraz praw człowieka i praworządności Senatu w sprawie nowelizacji ustawy o KRS?

Połączone komisje ustawodawcza oraz praw człowieka i praworządności Senatu nie przyjęły wniosku senatora Marka Komorowskiego (PiS) o odrzucenie noweli (3 za, 10 przeciw). Poparły przyjęcie bez poprawek (10 za, 3 przeciw) zgłoszone przez Krzysztofa Kwiatkowskiego (KO) i Marcina Karpińskiego (Lewica).

Jaka jest główna zmiana w nowelizacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa?

15 sędziów – członków KRS będzie wybieranych w bezpośrednich i tajnych wyborach – organizowanych przez Państwową Komisję Wyborczą – przez wszystkich sędziów, a nie przez Sejm.

Jakie warunki kandydowania do sędziowskiej części Krajowej Rady Sądownictwa przewiduje nowelizacja?

Do KRS mogliby kandydować sędziowie z co najmniej 10-letnim stażem orzeczniczym i co najmniej 5-letnim w sądzie, w którym orzekają.

Czy nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa skraca kadencję obecnej Rady?

Ustawa nie skraca kadencji obecnej Rady.

Co stało się z nowelizacją ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa uchwaloną latem 2024 r.?

Ówczesny prezydent Andrzej Duda przed podpisaniem skierował nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa do Trybunału Konstytucyjnego. W listopadzie ub.r. TK orzekł, że nowelizacja była niekonstytucyjna.