iGenius zapłaci ponad 14,6 mln zł, a International Markets Live prawie 9,5 mln zł. Wcześniej urząd wystosował wobec obu firm ostrzeżenia publiczne. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny tłumaczy, że systemy promocyjne typu piramida na pierwszy rzut oka przypominają firmy działające w formule marketingu wielopoziomowego (MLM), który – co do zasady – jest legalny. Różnica jest taka, że w legalnym MLM zyski pochodzą przede wszystkim ze sprzedaży produktów, a w projekcie typu piramida możliwość otrzymania korzyści materialnych jest uzależniona głównie od wprowadzenia nowych osób do systemu. I właśnie w taki sposób działały zarejestrowane w USA spółki iGenius oraz International Markets Live.

Co stwierdził UOKiK?

W wyniku postępowania UOKiK stwierdzono, że choć firmy te deklarują działalność edukacyjną, ich model funkcjonowania spełnia określoną w przepisach definicję zabronionych systemów promocyjnych typu piramida, w których uczestnicy wynagradzani są głównie za rekrutację kolejnych osób, a nie za sprzedaż produktów. Prawo polskie i unijne zakazuje stosowania takich systemów, ponieważ są one obarczone dużym ryzykiem strat finansowych dla konsumentów. „Potrzebują ciągłego dopływu nowych członków i ich wpłat, co w dłuższej perspektywie nie jest możliwe. System upada, a konsumenci tracą pieniądze” – tłumaczy Chróstny.

Piramidy Finansowe. Modus operandi

iGenius za pośrednictwem platformy internetowej oferuje szkolenia online z inwestowania przez internet. W zamian za jednorazową opłatę w wysokości od ok. 100 dolarów do ok. 1,5 tys. dolarów internauci otrzymują miesięczny dostęp do wybranych treści. Są też zachęcani, by dołączyć do programu partnerskiego promującego platformę, w którym po opłaceniu stałego abonamentu za dostęp do niej będą mogli otrzymać wynagrodzenie za rekrutowanie kolejnych członków. W przekazach promotorów iGenius dominowała narracja, że dzięki platformie każdy może zostać milionerem i w mgnieniu oka zmienić swoje życie.

W rozstrzygnięciu wobec spółki iGenius prezes urzędu nakazał zaprzestanie opisanej praktyki i nałożył ponad 14 mln 600 tys. zł kary. Decyzja jest nieprawomocna.

Spółka International Markets Live również za pośrednictwem platformy sprzedawała cyfrowe produkty i usługi edukacyjne dotyczące rynków finansowych, kryptowalut oraz e-commerce w ramach miesięcznych dostępów do pakietów. IML prowadziła też program partnerski. Aby do niego wejść, podczas rejestracji należało zaakceptować warunki określone w umowie niezależnego przedsiębiorcy (IBO), uiścić opłatę początkową oraz dokonywać comiesięcznych wpłat. IBO otrzymywał prowizję za skuteczną sprzedaż produktów i usług IML dokonywaną osobiście lub przez partnerów, których zwerbował do struktury sprzedaży. Postępowanie przeprowadzone przez UOKiK wykazało, że korzyści z udziału w programie były uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia nowych członków, co świadczy o tym, że spółka prowadziła system promocyjny typu piramida. Decyzja jest prawomocna. UOKiK stwierdził, że od 23 maja 2025 r. firma nie stosuje zakazanej praktyki. Podobnie jak w przypadku iGenius prezes UOKiK wydał wcześniej wobec IML ostrzeżenie konsumenckie i powiadomił organy ścigania.