Odpowiedź: Nie. Przesłanką odpowiedzialności porządkowej pracownika jest wina, ale może to być wina nieumyślna.

Rodzaje kar dla pracownika

Za nieprzestrzeganie przez pracownika:

  • ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy,
  • przepisów bhp,
  • przepisów przeciwpożarowych, a także
  • przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy

pracodawca może stosować karę upomnienia bądź karę nagany.

W razie:

  • nieprzestrzegania przez pracownika przepisów bhp lub przepisów przeciwpożarowych,
  • opuszczenia pracy bez usprawiedliwienia,
  • stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu bądź
  • spożywania alkoholu lub zażywania środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy

pracodawca może również stosować karę pieniężną.

Wysokość kary

Kara pieniężna za jedno przekroczenie oraz za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy.

W przypadku popełnienia przez pracownika kilku naruszeń w ciągu miesiąca kary pieniężne nie mogą przewyższać łącznie dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po potrąceniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych (na pokrycie świadczeń alimentacyjnych i należności innych niż świadczenia alimentacyjne) oraz zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi. Przy potrącaniu kar pieniężnych obowiązuje kwota wolna od potrąceń, wynosząca 90 proc. minimalnego wynagrodzenia. Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bhp.

Ważne: Za dane przekroczenie nie można wymierzyć pracownikowi więcej niż jednej kary porządkowej.

Nieprzestrzeganie przepisów bhp a kary

Przykładowo, w przypadku nieprzestrzegania przepisów bhp może to być upomnienie, nagana albo kara pieniężna. Przy stosowaniu kary bierze się pod uwagę w szczególności rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy.

Przesłankami odpowiedzialności porządkowej pracownika są: bezprawność jego zachowania oraz wina, ale może to być wina nieumyślna (por. np. wyrok SN z 25 października 1995 r., sygn. akt I PRN 77/95).

Wina pracownika może wyrażać się: zamiarem – bezpośrednim albo ewentualnym – popełnienia przekroczenia bądź popełnieniem przekroczenia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że pracownik przewidywał taką możliwość albo mógł ją przewidzieć (por. wyrok SR w Giżycku z 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV P 66/22). Zastosowanie upomnienia jest usprawiedliwione nawet w przypadku niewielkiego stopnia winy pracownika (wyrok SN z 1 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 86/99).

Stosowanie innych kar niż przewidziane w przepisach prawa pracy o odpowiedzialności porządkowej jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika. Grozi za to kara grzywny od 1000 do 30 000 zł.

Podstawa prawna

art. 87, art. 871, art. 108–113, art. 281 pkt 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277)

par. 2 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 927)