statystyki

Jan Strelau: Polityka dziedziczona w genach? Nie ma takiej

autor: Rafał Drzewiecki29.04.2016, 07:40; Aktualizacja: 29.04.2016, 09:23
Nieprawdą jest, że dziedziczymy zachowanie?

Nieprawdą jest, że dziedziczymy zachowanie?źródło: ShutterStock

O tym, czy nasze poglądy polityczne są zapisane w genach i czy to, że jesteśmy lewicowi lub prawicowi, zależy od wychowania - mówi prof. dr hab. Jan Strelau przewodniczący rady powierniczej SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego, doktor Honoris Causa Uniwersytetu SWPS, światowej sławy psycholog, autor regulacyjnej teorii temperamentu.

Podobno poglądy mamy w genach...

Bzdura.

Ale takie są wyniki naukowych badań.

Najprawdopodobniej przekazanych w dużym uproszczeniu.

Naukowcy z uniwersytetów San Diego i Harvarda twierdzą, że na wyznawaną przez nas ideologię ma wpływ receptor dopaminergiczny o nazwie DRD4. Czyli o poglądach, a przynajmniej o tym, że jest się liberałem, decydują geny i duża liczba znajomych w okresie dorastania. To kwestia genetycznie zaprogramowanej skłonności do poszukiwania nowości i ekscytacji.

Rzecz jest niezwykle skomplikowana. Badacze ci wskazują, że genetycznie uwarunkowana aktywność dopaminy współdeterminuje liberalizm. Ale to tak prosto nie działa. Znajdująca się w układzie limbicznym dopamina wzmaga tendencje eksploracyjne i aktywność zachowania, które są przejawami temperamentu znanego jako poszukiwanie doznań. Być może ta wrodzona tendencja może w jakimś stopniu sprzyjać kształtowaniu poglądom czy wartościom, które niosą z sobą dużą dawkę stymulacji. Jak wykazują badania, ta cecha temperamentu może się ujawniać np. w zachowaniach przestępczych, zażywaniu narkotyków, lecz także w sporcie wyczynowym czy w silnie angażującej działalności politycznej. Ale o tym, w jakiej działalności ta cecha się ujawnia, nie decyduje poziom dopaminy, lecz szeroko rozumiane środowisko.

Rozumiem, że to cechy temperamentu są zakodowane genetycznie.

Nie, żadna cecha temperamentu nie jest zakodowana w genach. Genetycznie uwarunkowane są struktury neurofizjologiczne mózgu, które leżą u podstaw kształtowania się wspomnianych cech. Mówimy, że dziecko rodzi się z określonymi cechami temperamentu. Określenie „rodzi się” oznacza, że w niesprzyjającym życiu płodowym mogą dokonywać się pewne zmiany w tych mechanizmach neurofizjologicznych leżących u podstaw cech temperamentu. Inaczej rozwijają się one u matki prowadzącej normalny tryb życia, a inaczej u kobiety, która np. nadużywa alkoholu i narkotyków.

No tak, ale to są jednak skrajności – nadużywane narkotyki i alkohol po prostu niszczą komórki.

Oczywiście, te sytuacje należą raczej do wyjątków, ale one mogą spowodować, że w życiu płodowym może dojść do odchylenia od normy. Gdy przyszła matka ma np. stresującą pracę, niestabilną sytuację finansową, problemy zdrowotne, emocjonalne, wystarczy nawet brak oparcia w rodzinie, niepokój. Wiele jest czynników, które nie sprzyjają optymalnym warunkom rozwoju w łonie matki.

Uprośćmy. Jest płód A i B, oba o takiej samej bazie genetycznej. A ma matkę spokojną, ciekawą świata, ludzi, żyjącą bez stresu, zdrowo się odżywiającą, matka B jest zaś kłębkiem nerwów.

To się nie zdarza, by płody A i B miały takie samo wyposażenie genetyczne. Jedynym wyjątkiem są bliźnięta monozygotyczne, choć i tu występują pewne różnice. Ale nawet jeżeli założymy, że genetyczny program obu płodów jest taki sam, mechanizmy neurofizjologiczne leżące u podstaw temperamentu będą się rozwijać w obu przypadkach inaczej. Proszę jednak pamiętać, że duże znaczenie ma wpływające na dziecko od momentu narodzenia wychowanie.


Pozostało 70% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie