Dochody budżetu spadły na życzenie

Ministerstwo Finansów podsumowało wyniki budżetu centralnego za 2025 r. Pierwszy raz od 2015 r. mieliśmy spadek dochodów w ujęciu nominalnym. W dodatku wyniósł on niemal 5 proc. To skutek zmian w finansowaniu samorządów – część subwencji została zastąpiona większym udziałem JST we wpływach z podatków dochodowych. Dotyczy to zwłaszcza PIT. Księgowane przez budżet wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych zmalały w porównaniu z 2024 r. o 70 proc. Były nominalnie mniejsze nawet niż 15 lat wcześniej. Najważniejszy dla budżetu jest VAT. Tu w 2025 r. nastąpił wzrost o 12 proc. (wyższy niż w latach 2022–2023, ale w 2024 r. wpływy z VAT urosły o 18 proc. – efekt wygaśnięcia zerowej stawki na produkty spożywcze). ©Ⓟ

Coraz większy ubytek naturalny

W 2025 r. mieliśmy niespełna 406 tys. zgonów. To najmniej od 2017 r. – wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego. Na tym jednak koniec dobrych wiadomości z dziedziny demografii. Mniejsza liczba zgonów to po części efekt utrzymującego się od ponad dekady trendu spadku liczby ludności. Jeśli pominąć pandemiczny rok 2021, to w ubiegłym roku ten spadek był rekordowy: zgonów było o 167,7 tys. więcej niż urodzeń. Tych ostatnich zarejestrowano 238,1 tys., o ponad 5 proc. mniej niż w 2024 r. i o ponad jedną trzecią mniej niż dekadę wcześniej. W ciągu 10 lat zmarło niemal 4,3 mln osób, urodziło się o niemal 1 mln mniej. ©Ⓟ

Emisyjność gospodarki w dół, ale powoli

Nasza gospodarka staje się coraz mniej emisyjna, ale nie w przeliczeniu na liczbę ludności (patrz: wyżej). W 2023 r. (to najświeższe dane Eurostatu) emisje gazów cieplarnianych per capita wyniosły u nas 9,5 t. W porównaniu z 2013 r. oznacza to 6-proc. spadek. W tym samym czasie Unia Europejska zmniejszyła emisje o 14 proc. Pod względem emisyjności Polska zajmuje 10. miejsce w Unii Europejskiej – jeśli weźmiemy pod uwagę perspektywę konsumencką. Bo jeśli popatrzeć od strony emisyjności produkcji, to jesteśmy w UE na czwartym miejscu, za Luksemburgiem, Danią i Irlandią. Tu w ciągu 10 lat wskaźnik emisyjności per capita zmniejszyliśmy o 4 proc. Średni spadek w UE to 20 proc. ©Ⓟ