ZUS wypłaci pracownikowi nawet 30 tys. odszkodowania za choroby zawodowe [LISTA]

Choroby zawodowe najczęściej rozwijają się latami – jako efekt pracy w szkodliwych warunkach albo powtarzalnych czynności wykonywanych w nieprawidłowy sposób. Kluczowe znaczenie mają m.in. kontakt z substancjami chemicznymi, pyłami czy promieniowaniem, nadmierne obciążenie organizmu oraz działanie czynników biologicznych.

Czym jest choroba zawodowa?

Nie każda choroba zostanie potraktowana jako zawodowa. Aby schorzenie zostało oficjalnie uznane i dawało prawo do świadczeń pieniężnych z ZUS, konieczne jest przejście przewidzianej prawem procedury.

Podstawa prawna

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w oficjalnym wykazie, jeżeli można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy (tzw. narażenie zawodowe).

Ważne: Choroba zawodowa może zostać rozpoznana nie tylko w czasie trwania zatrudnienia, ale również po zakończeniu stosunku pracy, o ile objawy ujawnią się w terminie określonym w przepisach.

Oficjalna lista chorób zawodowych w 2026 roku

W 2026 roku obowiązujący katalog obejmuje schorzenia wynikające z długotrwałego kontaktu z czynnikami chemicznymi, biologicznymi i fizycznymi. Oto najczęściej diagnozowane grupy chorób:

Choroby zakaźne i pasożytnicze:

  • borelioza,
  • gruźlica,
  • toksoplazmoza,
  • wirusowe zapalenie wątroby typu B i C,
  • zakażenie wirusem HIV (AIDS).

Choroby układu ruchu i neurologiczne:

  • zespół cieśni nadgarstka,
  • przewlekłe zapalenia ścięgien spowodowane powtarzalnymi ruchami,
  • zwyrodnienia kręgosłupa wynikające z przeciążeń,
  • choroba wibracyjna,
  • neuropatie zawodowe (ekspozycja na metale ciężkie lub pestycydy).

Choroby układu oddechowego i pylice:

  • astma zawodowa,
  • przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli,
  • pylica krzemowa i węglowa,
  • schorzenia wywołane wdychaniem pyłów bawełnianych.

Choroby skóry:

  • alergiczne kontaktowe zapalenie skóry,
  • egzema zawodowa,
  • pokrzywka zawodowa.

Nowotwory zawodowe:

  • białaczki (narażenie na benzen i toksyny),
  • nowotwory skóry,
  • rak płuca, jajnika oraz nowotwory przewodu żołądkowo-jelitowego.

Działanie substancji chemicznych i promieniowania:

  • zatrucia ołowiem, rtęcią, arsenem czy cyjankami,
  • choroby wynikające z kontaktu z chlorkiem winylu lub formaldehydem,
  • zaćma popromienna oraz przewlekłe zmiany skórne.

Wysokość odszkodowania zależy od procentowego uszczerbku na zdrowiu. W 2026 roku kwoty te mogą sięgać nawet 30 tys. zł i więcej w zależności od stopnia zaawansowania choroby.