rozwiń ›

Miliardowe długi znikają z kont seniorów

Sytuacja finansowa polskich seniorów stopniowo się poprawia. Jak wynika z danych Krajowego Rejestru Długów (KRD), w ciągu ostatnich pięciu lat łączna kwota zobowiązań osób w wieku emerytalnym zmniejszyła się o 1,4 mld zł. Obecnie ich zadłużenie wynosi około 5 mld zł, podczas gdy jeszcze na początku 2021 roku sięgało 6,4 mld zł. Spadła również liczba zadłużonych emerytów. Jednym z powodów jest dłuższa aktywność zawodowa seniorów, których pracodawcy coraz chętniej zatrudniają. Statystyki Ministerstwa Rodziny i Pracy pokazują, że aktywni zawodowo mężczyźni pracują średnio do 69. roku życia, a kobiety do 66.

Osoby pobierające świadczenia emerytalne stanowią dziś około 20 proc. populacji Polski. Według najnowszych danych GUS jest ich 7,39 mln. Zaledwie niespełna 4 proc. tej grupy ma zaległe zobowiązania – wskazuje KRD. Łącznie długi dotyczą 271,5 tys. seniorów i przekraczają 5 mld zł. Średnie zadłużenie jednej osoby wynosi 18,7 tys. zł. Choć są to nadal znaczne kwoty, skala poprawy w ostatnich latach jest zauważalna.

– Nasze społeczeństwo jest coraz starsze, rośnie liczba osób na emeryturze. Mogłoby się wydawać, że wraz z tym trendem zwiększać się będzie także dług seniorów. Tymczasem jest odwrotnie. Już od dłuższego czasu obserwujemy sukcesywnie spadające zadłużenie osób, które są na emeryturze. W ciągu ostatnich pięciu lat znacznie zmniejszyli oni swoje zaległe zobowiązania. Jeszcze w styczniu 2021 roku sięgały one 6,4 mld zł, a obecnie są o ponad 1 mld zł niższe. Podobnie wygląda sytuacja z liczbą dłużników – dziś jest ich o 63,5 tys. mniej i stanowią 14 proc. wszystkich zadłużonych osób w Polsce. Choć z pewnością przyczynia się do tego znaczna aktywność zawodowa, to nie bez znaczenia jest także umiejętność zarządzania budżetem domowym przez starsze pokolenia, które nierzadko wspierają jeszcze finansowo swoje dzieci i wnuki – mówi Adam Łącki, prezes zarządu Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej.

Emeryt na wagę złota: firmy coraz chętniej zatrudniają 70-latków

Z danych resortu pracy wynika, że w ciągu dziewięciu lat liczba emerytów pozostających na rynku pracy wzrosła o ponad 50 proc. Firmy coraz przychylniej patrzą na zatrudnianie seniorów – według badań Grupy Progres 23 proc. pracodawców planuje przyjąć emeryta do pracy, a 6 proc. aktywnie zachęca ich do aplikowania. GUS podaje, że w grupie wiekowej 60–69 lat pracuje 1,2 mln osób, a powyżej 70. roku życia – niemal 198 tys.

Wyższe świadczenia i „portfelowa” dyscyplina

Na poprawę zdolności do regulowania zobowiązań wpływają również wyższe świadczenia. Przeciętna emerytura w 2024 roku wyniosła 3862,61 zł, co oznacza wzrost o 14 proc. rok do roku. Mimo to nadal stanowi ona jedynie około połowy przeciętnego wynagrodzenia.

Kobiety vs Mężczyźni: kto lepiej zarządza domowym budżetem?

Dłuższej aktywności zawodowej sprzyja także poprawa kondycji zdrowotnej społeczeństwa. Po spadkach wywołanych pandemią średnia długość życia znów rośnie, podobnie jak prognozowany czas życia w zdrowiu. W 2024 roku wyniósł on 61,62 roku dla mężczyzn i 65,32 roku dla kobiet, co oznacza wzrost odpowiednio o 0,3 i 0,7 roku w porównaniu z rokiem poprzednim.

– Kobiety żyją dłużej, a ich emerytury często są niższe niż mężczyzn, dlatego szczególnie ważne jest, by z wyprzedzeniem zadbały o swoją przyszłość finansową. Z danych KRD wynika, że przynajmniej w przypadku zadłużenia sytuacja pań jest nieco lepsza niż panów. Dług kobiet w wieku emerytalnym sięga 2,3 mld zł, podczas gdy dług mężczyzn wynosi 2,8 mld zł. Natomiast samych dłużniczek jest już więcej. Zobowiązania ma 138,8 tys. kobiet wobec 132,7 tys. mężczyzn – zauważa Adam Łącki.

Mapa zadłużenia: gdzie polscy seniorzy mają najmniej problemów finansowych?

Najwyższe łączne zadłużenie emerytów odnotowano w województwie mazowieckim – wynosi ono 778,2 mln zł i dotyczy 34,1 tys. osób. To jednocześnie region z największą liczbą seniorów w kraju (1,2 mln). Na drugim miejscu znajduje się województwo śląskie, gdzie zadłużenie sięga 721 mln zł, a liczba dłużników wynosi 37,8 tys. Trzecie miejsce zajmuje Dolny Śląsk – niemal 470 mln zł zaległości i 25,6 tys. zadłużonych emerytów.

Najmniejsze problemy finansowe mają seniorzy z województwa podlaskiego. Łączny dług w tym regionie to 89,5 mln zł, a liczba dłużników – 4,6 tys. osób. Niskie zadłużenie notowane jest również w województwie świętokrzyskim (106,4 mln zł, 5,7 tys. dłużników) oraz na Podkarpaciu (113,2 mln zł i 6,2 tys. osób).

Nie tylko banki. U kogo najczęściej zapożyczają się emeryci?

Największym wierzycielem emerytów pozostają fundusze sekurytyzacyjne, którym seniorzy zalegają około 3 mld zł. Istotną część stanowią również nieuregulowane alimenty – 904,4 mln zł. Zobowiązania wobec banków, SKOK-ów i firm pożyczkowych sięgają 333,3 mln zł. Do tego dochodzą długi mieszkaniowe (67,8 mln zł) oraz telekomunikacyjne (66,5 mln zł).

Warto podkreślić, że w ciągu ostatniego roku emeryci znacząco zmniejszyli swoje zaległości. Fundusze sekurytyzacyjne odzyskały 674,5 mln zł, zadłużenie wobec instytucji finansowych spadło o ponad 192 mln zł, a wobec podmiotów publicznych i samorządowych – o 160 mln zł. Zobowiązania mieszkaniowe zmniejszyły się o blisko 16 mln zł, natomiast długi telekomunikacyjne pozostały na zbliżonym poziomie.