Z najnowszego orzeczenia wynika, że restrykcje te nie mają zastosowania, jeśli cudzoziemiec przekroczył granicę zewnętrzną UE w innym państwie, np. w Hiszpanii.

Problematyczny komunikat - wizy wymagane

Co zapoczątkowało kłopoty? 15 sierpnia 2024 r. rządowym komunikatem wprowadzono zasadę, zgodnie z którą Kolumbijczycy pracujący w Polsce muszą mieć wizę niezależnie od długości planowanego pobytu. Z kolei 1 czerwca 2025 r. weszła w życie ustawa z 20 marca 2025 r. o dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom (Dz.U. z 2025 r. poz. 621), która zniosła obowiązywanie rządowego komunikatu, wprowadzając obowiązek wydania w tej sprawie rozporządzenia.

– Mimo tego Straż Graniczna często stoi na stanowisku, że ograniczenia dotyczące obywateli z Kolumbii są ciągle obowiązujące. Do tego okres przedawnienia dla takich wykroczeń wynosi rok, a w przypadku wszczęcia postępowania dwa lata od zakończenia tego podstawowego okresu. To sprawia, że wiele spraw związanych z zatrudnianiem obywateli Kolumbii przed 1 czerwca 2025 r. pozostaje w toku – zauważa Joanna Torbé-Jacko, adwokatka i ekspertka Business Centre Club ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Cudzoziemcy pracujący w Polsce
ikona lupy />
Cudzoziemcy pracujący w Polsce / Dziennik Gazeta Prawna - wydanie cyfrowe

Sąd po stronie przedsiębiorców

Pojawił się jednak przełomowy, jeden z pierwszych wyroków w tych sprawach. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej w styczniu 2026 r. wydał wyrok dotyczący jednego z przedsiębiorców, który został obwiniony o to, że nielegalnie zatrudnia obywateli z Kolumbii (VII Kz 411/25). To orzeczenie normuje sytuację i przedstawia interpretację przepisów korzystną zarówno dla przedsiębiorców, jak i cudzoziemców.

Wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 2 umowy z 19 grudnia 2013 r. zawartej między UE a Republiką Kolumbii, dotyczącej zniesienia wiz krótkoterminowych, obywatele Kolumbii, mający ważny paszport zwykły, dyplomatyczny, służbowy, urzędowy lub specjalny wydany przez Kolumbię, mogą wjechać do państw członkowskich i przebywać na ich terenie bez wizy przez okres do 90 dni w każdym okresie 180-dniowym.

Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z 14 listopada 2018 r. obywatele państw trzecich wymienieni w załączniku objęci są obowiązkiem wizowym przy przekraczaniu granic zewnętrznych państw członkowskich, przy czym obywatele wskazani w załączniku 2, w tym m.in. Kolumbii, są zwolnieni z obowiązku posiadania wizy przy przekraczaniu granic zewnętrznych UE, gdy ich całkowity pobyt nie przekracza 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu.

Sąd zwrócił uwagę, że w art. 6 ust. 3 rozporządzenia zezwala się, aby państwo członkowskie wprowadziło wyjątki od zwolnienia z obowiązku posiadania wizy przy przekraczaniu granic zewnętrznych UE w odniesieniu do osób prowadzących działalność zarobkową w trakcie swojego pobytu. Polska z tej regulacji skorzystała, wprowadzając obowiązek wiz 15 sierpnia 2024 r. Jednak rozporządzenie to dotyczy granic zewnętrznych, a nie wewnętrznych UE.

– Wynika z tego, że pracodawcy zatrudniający pracowników z Kolumbii, którzy przybyli do Polski z innego kraju w UE, nie muszą się obawiać ukarania – zauważa Joanna Torbé-Jacko. I dodaje, że osoby przyjeżdżające do Polski z Kolumbii z reguły przekraczają granicę zewnętrzną UE w innych krajach (np. w Hiszpanii), a nie w Polsce.

Coraz więcej pracowników z Kolumbii

To ważny wyrok, bo pracownicy z Kolumbii stanowią coraz większy udział wśród zagranicznych pracowników w naszym kraju. W 2025 r., jak wynika z danych ZUS, byli na piątym miejscu wśród ubezpieczonych za Ukraińcami, Białorusinami, Gruzinami i obywatelami Indii. Było ich w sumie ponad 19,5 tys. Dla porównania – w 2024 r. plasowali się na szóstej pozycji (ok. 15 tys. pracowników).

Eksperci zwracają jednak uwagę, że Polska przygotowuje obecnie rozporządzenie ograniczające dostęp do rynku pracy dla obywateli Gruzji, Wenezueli i Kolumbii. Joanna Torbé-Jacko uważa, że wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej pozostanie nadal aktualny. Nowe rozporządzenie będzie miało bowiem moc tylko w stosunku do pracowników z Kolumbii, którzy przekraczają granicę z Polską jako tę zewnętrzną UE.

Doktor Michał Kacprzyk, partner i radca prawny kierujący działem imigracyjnym w Kancelarii Prawnej Raczkowski, uważa jednak, że po wydaniu rozporządzenia sytuacja się skomplikuje i organy zyskają argument przy ewentualnych kontrolach.

– Obowiązki w zakresie przekraczania granicy i wykonywania pracy są sobie równorzędne. Do tego każdy kraj ma prawo samodzielnie regulować dostęp do swojego rynku pracy – zauważa. ©℗