Patrycja Otto

Patrycja.otto@infor.pl

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt rozporządzenia zmieniającego przepisy w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami. Głównym celem nowelizacji z 19 stycznia 2026 r. jest wykonanie upoważnienia zawartego w ustawie o działalności leczniczej oraz harmonizacja przepisów z ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych.

Wielkie porządki

Projekt dostosowuje stanowiska pracy do kwalifikacji wymaganych dla szerokiego katalogu zawodów uregulowanych nową ustawą. Zmiany obejmują m.in. asystentki i higienistki stomatologiczne, elektroradiologów, opiekunów medycznych, optometrystów, ortoptystki, protetyków słuchu oraz techników: farmaceutycznych, masażystów, ortopedów i sterylizacji medycznej.

Istotne zmiany dotyczą dietetyków. Przepisy ustawy o niektórych zawodach medycznych objęły osoby planujące diety i udzielające porad edukacyjnych w ramach świadczeń gwarantowanych. W związku z tym stanowiska dietetyka, starszego dietetyka oraz asystentów dietetyki zostały dostosowane do nowych wymogów wykształcenia i kwalifikacji, analogicznie jak w przypadku innych zawodów regulowanych.

Profilaktyk zastąpi zdrowie publiczne

Jedną z kluczowych nowości jest wprowadzenie do wykazu stanowisk dwóch nowych zawodów: podiatry oraz profilaktyka. W strukturze pracowniczej pojawią się szczeble kariery od młodszego asystenta, przez asystenta, aż po starszego podiatrę i starszego profilaktyka.

Co ważne, nowe stanowiska związane z zawodem profilaktyka (wymagające ukończenia studiów I lub II stopnia w zakresie zdrowia publicznego) zastąpią dotychczasowe stanowiska dedykowane absolwentom zdrowia publicznego. Z siatki płac i stanowisk znikną więc: młodszy asystent zdrowia publicznego, asystent zdrowia publicznego i starszy asystent zdrowia publicznego.

Powrót gipsiarza

Resort zdrowia, reagując na sygnały płynące z podmiotów leczniczych, zdecydował się na przywrócenie stanowiska, które funkcjonowało w przepisach jeszcze w latach 90. Mowa o „gipsiarzu” i „starszym gipsiarzu”. Stanowiska te uzupełnią grupę obejmującą sanitariuszy, salowe i pomoce laboratoryjne. Jak wskazano w uzasadnieniu, potrzeba uwzględnienia tej funkcji była zgłaszana bezpośrednio przez placówki medyczne.

Na wniosek Krajowej Izby Fizjoterapeutów wprowadzono również stanowisko asystenta balneologicznego. Ma to na celu odciążenie wykwalifikowanych fizjoterapeutów od czynności technicznych. Asystent balneologiczny zajmie się m.in. myciem i dezynfekcją wanien, przygotowaniem stanowisk do zabiegów hydroterapii i peloidoterapii oraz asystowaniem przy zabiegach, co nie wymaga specjalistycznych kwalifikacji fizjoterapeutycznych.

Wzmocnienie onkologii i kardiologii

W odpowiedzi na rekomendacje Krajowej Rady Onkologicznej oraz Konsultanta Krajowego w dziedzinie patomorfologii, do rozporządzenia dodano stanowiska histotechnika i histotechnologa. Ma to rozwiązać problem niewystarczającej liczby kadr opracowujących materiał w jednostkach patomorfologicznych, co bezpośrednio przełoży się na poprawę jakości badań i bezpieczeństwo pacjentów.

Zmienia się również nazwa i zakres obowiązków koordynatora. Dotychczasowy „koordynator pacjenta onkologicznego” staje się „koordynatorem pacjenta onkologicznego lub kardiologicznego”. Jest to efekt wejścia w życie ustawy o Krajowej Sieci Kardiologicznej, która nakłada na ośrodki drugiego i trzeciego poziomu obowiązek wyznaczenia takiej osoby.

Ponadto, dostosowując przepisy do Prawa atomowego, wprowadzono stanowisko fizyka medycznego w zakresie rentgenodiagnostyki i radiologii zabiegowej.

Nowe wymogi dla pielęgniarek naczelnych

Istotne zmiany, wprowadzone na wniosek Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych (NRPiP), dotyczą kadry zarządzającej. Zmieniono wymogi kwalifikacyjne dla stanowisk takich jak naczelna pielęgniarka, naczelna położna oraz ich zastępcy.

Zgodnie z projektem, na tych stanowiskach wymagane będzie posiadanie tytułu magistra pielęgniarstwa lub położnictwa, studiów podyplomowych w zakresie zarządzania w ochronie zdrowia oraz tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa (lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia) wraz z 7-letnim stażem pracy. Ujednolicenie tych wymagań ma kluczowe znaczenie dla procedur konkursowych w podmiotach leczniczych. Dodatkowo w strukturze pojawią się nowe funkcje: zastępca pielęgniarki koordynującej oraz zastępca położnej koordynującej.

Otwarcie sterylizatorni na nowe zawody

Projekt wychodzi naprzeciw postulatom Polskiego Stowarzyszenia Sterylizacji Medycznej, zmieniając wymogi dla kierowników centralnych sterylizatorni. Nowe przepisy umożliwią zajmowanie tych stanowisk osobom bez wykształcenia medycznego - np. biologom czy biotechnologom - pod warunkiem ukończenia studiów podyplomowych z zarządzania w ochronie zdrowia. Zmiana ta ma pomóc w uzupełnieniu braków kadrowych, otwierając ścieżkę awansu dla osób, które dotychczas nie mogły uzyskać wymaganych specjalizacji medycznych.

W strukturze administracyjnej szpitali pojawi się także nowe stanowisko: starszy specjalista do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy.

Rozporządzenie ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt nie wymaga notyfikacji w UE i nie wpływa na działalność mikroprzedsiębiorców.