Jakie są skutki wniesienia sprzeciwu po terminie

W przypadku gdy zastosowanie kary nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, pracownik może – w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia go o ukaraniu – wnieść sprzeciw. Przekroczenie tego terminu powoduje, że pracodawca nie ma obowiązku jego rozpatrzenia – niezależnie od okoliczności, które spowodowały wniesienie sprzeciwu po terminie.

Wynika to z wyroku SN z 27 marca 2000 r., sygn. akt I PKN 564/99. Przykładowo, w regulaminie pracy można zatem przewidzieć wydłużenie terminu na wniesienie sprzeciwu bądź obowiązek rozpoznania sprzeciwu, który został wniesiony po terminie.

Decyzja pracodawcy o uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu

O uwzględnieniu lub odrzuceniu sprzeciwu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej (jeżeli nie ma takiej organizacji, na pracodawcy nie ciąży obowiązek konsultacji).

W przypadku gdy pracodawca nie wie, czy pracownik jest reprezentowany przez zakładową organizację związkową, należy skorzystać z trybu postępowania określonego w przepisach ustawy o związkach zawodowych.

Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu. Aby uniknąć tego skutku, pracodawca musi wykazać, że odrzucił sprzeciw pracownika ukaranego karą porządkową przed upływem 14 dni od jego wniesienia – wymaganie to jest spełnione w razie sporządzenia i wysłania w tym terminie pisma odrzucającego sprzeciw pracownika (wyrok SN z 19 lutego 1999 r., sygn. akt I PKN 586/98).
Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary (sąd nie jest uprawniony do zmiany danej kary porządkowej na inną).

Również wskazany wyżej 14-dniowy termin nie ulega przywróceniu (por. np. wyrok SN z 9 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 626/99). Zawiadomienie o odrzuceniu sprzeciwu od zastosowania kary porządkowej nie musi zawierać pouczenia o przysługującym pracownikowi prawie wystąpienia do sądu pracy o uchylenie zastosowanej kary porządkowej (wyrok SN z 9 maja 2000 r., sygn. akt I PKN 626/99). Wystąpienie pracownika do sądu z powództwem o uchylenie bezprawnie nałożonej kary porządkowej może nastąpić tylko po wyczerpaniu postępowania wewnątrzzakładowego, czyli po wniesieniu w terminie sprzeciwu do pracodawcy (wyrok SN z 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt I PKN 644/98).

W razie uwzględnienia sprzeciwu wobec zastosowanej kary pieniężnej lub uchylenia tej kary przez sąd pracy pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty tej kary.

Usunięcie z akt po roku nienagannej pracy

Karę porządkową uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia o ukaraniu usuwa się z akt osobowych pracownika po roku nienagannej pracy. Regulację tę stosuje się odpowiednio w razie uwzględnienia sprzeciwu przez pracodawcę albo wydania przez sąd pracy orzeczenia o uchyleniu kary – powoduje to zatarcie kary.

Pracodawca może także z własnej inicjatywy lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej uznać karę za niebyłą przed upływem wskazanego wyżej rocznego terminu (z takiego rozwiązania można skorzystać również wtedy, gdy pracownik nie wniósł sprzeciwu).