statystyki

Późna polskość: Kim są Polacy po 25 latach od transformacji?

autor: Konrad Wojciechowski24.06.2017, 19:30
Symbole, którymi operujemy, konstruując naszą tożsamość, ulegają symbolicznej gradacji: nasz Jan Paweł II, moralnie podejrzany Wałęsa i zupełnie nierymujący się z polskością każdy obcokrajowiec, który ośmiela się tu mieszkać, zabierać głos i domagać się poszanowania swoich praw. Czyli obcy na naszym terytorium.

Symbole, którymi operujemy, konstruując naszą tożsamość, ulegają symbolicznej gradacji: nasz Jan Paweł II, moralnie podejrzany Wałęsa i zupełnie nierymujący się z polskością każdy obcokrajowiec, który ośmiela się tu mieszkać, zabierać głos i domagać się poszanowania swoich praw. Czyli obcy na naszym terytorium.źródło: ShutterStock

Od ponad ćwierć wieku zastanawiamy się, kto jest naszym przyjacielem, a kto wrogiem. I czy to prawda, że jedną ojczyznę budują dwa wrogie plemiona. Na te pytania szukają odpowiedzi także artyści.

Stoję przed wejściem, nad którym rozpościera się mrugający neon: „Nigdy nie będziesz Polakiem”, nawiązujący do kibolskiego transparentu wymierzonego w piłkarza brazylijskiego pochodzenia. Waham się dłuższą chwilę, zanim w końcu postanawiam przestąpić próg. Po drodze mijam demony zbiorowej pamięci – tęczę, która wielokrotnie płonęła na placu Zbawiciela w Warszawie, pańszczyźnianego chłopa z husarskimi skrzydłami na plecach oraz orła w koronie wpisanego w Gwiazdę Dawida jako symbol niesłabnącego resentymentu Polaków do narodu żydowskiego. A w tle z prostokątnego telebimu pobrzmiewa melodia „Mazurka Dąbrowskiego”, tylko słowa są jakby z ulicy zaczerpnięte. Dziewczęcy głos z ekranu śpiewa na znajomą nutę piosenkę o tym, co ją boli w dzisiejszej Polsce. Tę osobliwą lekcję patriotyzmu serwuje Centrum Sztuki Współczesnej, zachęcając w ten sposób do obejrzenia wystawy „Późna polskość. Formy narodowej tożsamości po 1989 roku”.

Spacer między eksponatami zabiera mi półtorej godziny. Wystawa trochę przypomina lustro, w którym odbijają się nasze fobie, przesądy i stereotypy. Raz patrzy na nas chłop pańszczyźniany, raz smoleński fanatyk, kiedy indziej ostentacyjny lewak albo zapiekły antysemita, który nie zamierza przepraszać za Jedwabne. Z okruchów naszych przywar, kompleksów, animozji, przesądów czy rytuałów próbuję poskładać w miarę spójny obraz tożsamości narodowej współczesnego Polaka.

Diagnoza kondycji naszego patriotyzmu, który od przeszło ćwierć wieku kształtuje się w warunkach cieplarnianych młodej demokracji, nie poskutkuje uniwersalną receptą, jak zaprogramować nas na polskość. Bo – mówiąc żartobliwie – ilu Polaków, tyle paradygmatów, które dyktują nam określony zestaw wartości. Jeśli za cezurę przyjąć rok 1989 – jak chcą autorzy wystawy – stoi przed nami 28-letni Polak, którego tożsamość jest zagadką. Może dowolnie przebierać w koszu na stoisku z gadżetami propagandowymi, ubrać odpowiednią mimikrę i dokonać jedynie słusznego wyboru: pójść na marsz KOD-u albo ONR-u; zanucić pod nosem „Odę do radości” bezwiednie skomponowaną przez Beethovena ku chwale Unii Europejskiej lub wyrecytować na głos szkolny wierszyk: „Kto ty jesteś? / Polak mały / Jaki znak twój? / Orzeł biały” z „Katechizmu młodego Polaka” Władysława Bełzy. Czy świadomość patrioty przed trzydziestką kształtuje się w oparciu o nowe konteksty kulturowe, czy może polega na zgranych zwrotkach i refrenach dobrze znanej narracji, usankcjonowanej jeszcze przed 1989 r.? I jakie wątki dyktuje nam owa narracja? Które uznaje za jednoznacznie polskie?

Papież kontra Wałęsa


Pozostało 83% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ

Reklama

Komentarze (9)

  • mam ten kraj w tyle(2017-06-24 20:40) Zgłoś naruszenie 151

    Po co okupantowi to wiedzieć? Nigdy się nie upodobni do Polaków, zawsze gęba go zdradzi i owoce które wydaje. Głupie pytanie, bo okupant głupi, tylko lać w mordę i wykurzyć z Polski

    Odpowiedz
  • Poodział jest prosty i dla mnie oczywisty(2017-06-25 07:03) Zgłoś naruszenie 133

    Polacy dzielą się z grubsza na targowiców i patriotów. Jedni wybrali świat cwaniaka Sorosa drudzy ojczyznę i własne korzenie. Są jeszcze Ci pozostali - w zawieszeniu, którym ponad 75% prasy i mediów na niemieckiej licencji robi wodę z mózgu jak już zrobiła targowicom.

    Odpowiedz
  • Targowicom NIE(2017-06-25 07:17) Zgłoś naruszenie 103

    Można budować świat w oparciu o państwa narodowe i pięknie się różnić budując przyszłość na dobrowolności łączenia się ludzi różnych nacji w rodziny (co trwa od zarania dziejów w sposób naturalny) , ale ONI wolą na zdradzie narodowej budować NWO na "czerwono" (multi kulti na siłę) , tworząc chaos i zbrodnię, dążąc do bezwzględnej władzy nad światem. Dlatego targowicom NIE.

    Pokaż odpowiedzi (2)Odpowiedz
  • Zgłoszenie Przestępstw Zbrodniczych(2017-06-24 22:44) Zgłoś naruszenie 60

    Jak to możliwe, że rokrocznie skarbówce, prokuratorom, specsłużbom i skarbowi państwa umyka kradzież większych sum niż wartość całego majątku i mienia państwowego?! Przecież ten majątek i mienie firm i przedsiębiorstw sprywatyzowane w latach osiemdziesiątych z wykorzystaniem oszustw bankowych, wykupione za pieniądze z dodruku przez ówczesne elity i został już zdublowany w postaci obligacji skarbowych od których też są wypłaty dochodów, dublujące wypłaty tradycyjnych dochodów z pojedynczych przecież wartości rzeczywistych dla ich stuprocentowych akcjonariatów przypisanych też przestępczo, j.w., to do tego jeszcze banki także sprywatyzowane które mają te obligacje w swoich aktywach też wyceniają je wraz ze swoimi akcjami na giełdach, wydając znów kolejnym akcjonariuszom dochody od nich, czyli raz rzeczywiście stuprocentowe wypłaty, dwa kolejne sto procent z dochodowych obligacji papierów wartościowych dłużnych kolejnemu akcjonariatowi od tych samych firm, przedsiębiorstw w rzeczywistości pojedynczych, trzeci stuprocentowy akcjonariat wisi na wykupionych także przestępczo akcjach banków prywatnych które mają w swoim kapitale też takie papiery wartościowe jak wyżej i czwarty przestępczo dopisany akcjonariat giełdowych notowań tych samych firm i przedsiębiorstw i ich majątków i mienia, co przecież zupełnie nielegalne, jak i przestępczo wypłacane poczwórnie dochody i dywidendy od tego samego, pojedynczego majątku i mienia, wypłacanych dochodów i dywidend już tylko od ich notowań, przecież to ściśle przestępcze okradanie całego majątku państwowego i pracowniczego, efektów pracy wytwarzanej przez społeczność ludzi pracujących, obecnie ta gigantyczna kradzież jest jeszcze dodatkowo kredytowana wzrastającym obciążeniem budżetowym pożyczanym przez przestępców okradających kilkukrotnie wartość całego rzeczywistego majątku i mienia firm i przedsiębiorstw rokrocznie, co jest przecież do sprawdzenia dowodowo w majątkach, kapitałach i dochodowości oryginalnych firm, przedsiębiorstw i spółek i ich pseudowłaścicieli, którzy i które okadali i okradły także własne majątki i mienie, co jest do udowodnienia, więc nie przysługuja im już nic oprócz odpowiedzialności karnej za kradzież i współudział w zorganizowanych przestępstwach finansowych z najgorszymi z możliwych skutkami najwyższej szkodliwości społecznej, ogromnych kradzieży i wykorzystywania ludzi pracujących masowo do niewolniczej pracy głównie w tzw. szarej strefie ze skutkami śmiertelnymi włącznie, ogromnym wzrostem kradzieży ze skutkami zbrodniczymi dla ogromnej liczby jednostkowych istnień ludzkich; domnażanych planowo dla ukrycia zbrodni masowej i ludobójstwa na skutek wyzysku i w/w ogromnych kradzieży masowo w sierocińcach i klasztorach, ochronkach, co jest także do sprawdzenia dowodowo w oficjalnych statystykach, jak i do wyliczenia ukrywane dane o zgonach przez urzędników państwowych i administracje kościelne i cmentarne, komunalne, szpitalne, kradzież danych osobowych i majątku, mienia po mordowanych i ograbianych pracownikach budowlanych i sprostytuowanych licznie kobietach, okradanych z dorobku, mieszkań i domów i umierających bez ubezpieczeń i emerytur. Konieczne jest odebranie majątków i mienia piramidalnym przestępcom i przestępczyniom bezpowrotnie na rzecz skarbu państwa, także organizacjom kościelnym, propagującym od wielu wieków zbrodnie, żyjącym z wyzysku społecznego i oszustw, jak i przestępstw, historycznych i współczesnych, jak i elity władnące i ich licznie przemnożone potomstwo okradające budżet państwowy, majątek i mienie i żerując na społeczności pracującej, obdzierając ją i wszystkich ciężko pracujących z wszelkich wartości życia, jak i odpoczynku.

    Odpowiedz
  • Wolna Polska (2017-06-25 20:38) Zgłoś naruszenie 31

    Wrogami obecnej Rzeczpospolitej na pewno sa Niemcy ,Rosja ogulnie zachodnia europa a zagrorzenie wewnetrzne to przestepcy z PO ,PSL ,SLD ,Nowoczesne i faszystowskie bojuwki KOD

    Odpowiedz
  • ree(2017-06-25 15:46) Zgłoś naruszenie 11

    to konflikt wtórnych analfabetów i ludzi wykształconych

    Odpowiedz
  • fghjkl(2017-06-26 09:05) Zgłoś naruszenie 00

    Po co takiej redakcji mierzyć się z problemami,których nie jest zdolna zrozumieć???

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Galerie