Szybki przyrost gotówki w obiegu w 2025 roku (ale nie rekordowy)

W końcu 2025 roku w obiegu i w kasach banków były wyemitowane przez Narodowy Bank Polski banknoty i monety o wartości 470 mld zł, wynika z nowych danych banku centralnego. W porównaniu z grudniem 2024 roku wartość gotówki wpuszczonej do obiegu przez NBP zwiększyła się o 57,2 mld zł. Więcej przybyło jej jedynie w 2020 roku, kiedy bank centralny brał aktywny udział w ratowaniu gospodarki przed pandemicznym zastojem, skupując obligacje rządowe i gwarantowane przez rząd.

Najwięcej setek, ale największą wartość mają banknoty o nominale 200 zł

Dane NBP pozwalają także na analizę, jakie nominały są najpopularniejsze (i które zyskują na znaczeniu). Najważniejszy nominał to u nas 200 zł z wizerunkiem króla Zygmunta Starego. W końcu grudnia poza bankiem centralnym było niemal 1,2 mld sztuk takich banknotów o wartości 234 mld zł. „Setek” z Władysławem Jagiełłą krąży po gospodarce więcej, bo 1,6 mld, ale przekłada się to na wyraźnie niższą kwotę. Najtrudniej spotkać banknoty o nominale 500 zł, bo jest ich niewiele ponad 100 mln sztuk. W ujęciu wartościowym (51 mld zł) to trzeci co do znaczenia typ banknotu w Polsce.

Popularność wysokich nominałów nie bierze się z tego, że płacimy nimi za duże zakupy. Utrzymywana „w materacu” gotówka stanowi znaczącą część zasobów finansowych Polaków. Pokazują to nie tylko dane o strukturze oszczędności. Wskazują na to również statystyki „rotacji” banknotów mówiące o tym, jak często przeciętny banknot trafia do NBP. W ostatnim kwartale pierwszy raz w historii było to poniżej 0,5 „cyklu” w skali roku (innymi słowy: statystyczny banknot wpuszczony do obiegu przez NBP wraca do niego co 738 dni). Do 2018 roku banknoty wracały do skarbca NBP raz w roku, czyli dwa razy częściej niż obecnie.

Udział gotówki w PKB znów rośnie

W końcu III kwartału pieniądz w obiegu (tym razem bez uwzględnienia kas banków) odpowiadał 11,6 proc. PKB, wynika z wyliczeń DGP. Od początku 2024 roku wskaźnik idzie w górę. Wcześniej – w okresie wysokiej inflacji – spadał. Najwyżej był w I kwartale 2022 roku. Wynosił wtedy 13,5 proc. PKB.