Wykorzystanie urlopu przez dyrektora podstawówki powinno odbywać się na podstawie planu urlopów ustalonego z organem prowadzącym, czyli wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta). Jeżeli jednak dyrektor nie mógł wykorzystać przysługującego mu urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym, to urlop ten ulega przesunięciu na kolejny rok. Z uwagi na brak szczegółowych regulacji w przepisach Karty nauczyciela (dalej: KN) dla określenia terminu wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego należy stosować regulacje kodeksu pracy (dalej: k.p.).
Zgodnie z art. 168 k.p. urlopu niewykorzystanego należy pracownikowi udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Dyrektor szkoły powinien więc wykorzystać swój zaległy urlop we wskazanym terminie. Należy jednocześnie dodać, że niewykorzystanie urlopu w tym terminie nie spowoduje utraty prawa do niego. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się bowiem z upływem trzech lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Na temat przedawnienia prawa do urlopu wypowiedział się Sąd Rejonowy w Krośnie w wyroku z 21 marca 2019 r. (sygn. akt IV P 37/19). Sąd ten wskazał, że jeżeli do 30 września roku następnego pracownik nie wykorzysta urlopu wypoczynkowego za rok poprzedni, to nabywa roszczenie o udzielenie tego urlopu. Roszczenie to ulega trzyletniemu okresowi przedawnienia, licząc od 1 października roku następnego.
Pamiętać jednak należy, że urlop, ze względu na jego cel, powinien być z reguły wykorzystywany w naturze. Zasada ta dotyczy także urlopów zaległych. Prawo do niewykorzystanych urlopów zaległych z powodu rozwiązania stosunku pracy i niemożności ich wykorzystania w okresie wypowiedzenia przekształca się natomiast w prawo do ekwiwalentu pieniężnego (wyrok Sądu Najwyższego z 24 stycznia 1974 r., sygn. akt III PRN 41/73).
Zgodnie z art. 64 ust. 2a KN dyrektorowi i wicedyrektorowi szkoły oraz nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole, a także nauczycielowi, który przez okres co najmniej 10 miesięcy pełni obowiązki kierownicze w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono stanowisko kierownicze, przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 35 dni roboczych w czasie ustalonym w planie urlopów. Zasada ta obowiązuje od stycznia 2018 r. Od tego dnia dyrektorzy i wicedyrektorzy szkół feryjnych korzystają z urlopu według zasad obowiązujących w placówkach, w których organizacji nie przewidziano ferii letnich i zimowych. [ramka]
Rodzaje placówek
Szkołami feryjnymi są:
szkoły podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego,
• szkoły ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, przygotowania wojskowego, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa,
• specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze,
• specjalne ośrodki wychowawcze,
• ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze,
• bursy,
• szkoły i placówki artystyczne.
Natomiast szkoły nieferyjne to:
• przedszkola;
• zakłady poprawcze;
• schroniska dla nieletnich;
• placówki oświatowo-wychowawcze, tj.:
‒ placówki wychowania pozaszkolnego: pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury, międzyszkolne ośrodki sportowe, ogniska pracy pozaszkolnej, ogrody jordanowskie i pozaszkolne placówki specjalistyczne,
‒ szkolne schroniska młodzieżowe – całoroczne i sezonowe;
• biblioteki;
• poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym publiczne poradnie specjalistyczne. ©℗
Podsumowanie
Dyrektor szkoły, który nie wykorzysta urlopu zaległego do 30 września, nie traci go. Przez trzy lata przysługuje mu roszczenie o jego udzielenie. ©℗
Podstawa prawna
art. 64 ust. 2a, art. 91c ust. 1 ustawy z 26 stycznia 1982 r. ‒ Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2215; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 4)
art. 168, art. 291 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1320; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1162)